شوریدن

شوریدن. [ دَ ] ( مص ) شستن. شوئیدن. ( فرهنگ فارسی معین ): پس زن اسماعیل گفت که اگر فرونمی آیی همچنین سر فرودآور تا گرد و خاک از سر و رویت پاک کنم و بشورم. ( ترجمه تفسیر طبری ). و رگها را از خلطهای بد بشورد. ( راحةالصدور راوندی ). در تابستان برسد و بر روی آن مانند گلی باشد اندکی، چنانکه برسد او را بشورندتا آن گل از آن [ خرمای هندی ] برود. ( فلاحت نامه ).
شوریدن. [ دَ ] ( مص ) برهم زدن و درآمیختن چیزی یا چیزهایی به یکدیگربا آلتی یا با دست یا به یک انگشت. بیامیختن با کفچه و انگشت و مانند آن. ( یادداشت مؤلف ):
وز سرانگشت نگارینش گوئی که مگر
غالیه دارد شوریده با شوره سیم.معروفی.سه درم سنگ تخم خرفه بکوبند و به سرکه اندر شورند و بخورند اندر حال تشنگی فرونشاند. ( ذخیره خوارزمشاهی ). الخوض؛ شراب شوریدن. ( تاج المصادر بیهقی ). مِجْدَح؛ آنچه بدان پِسْت درشورند. ( السامی فی الاسامی ). || کندن و زیر و رو کردن. زیر و زبر کردن: پس از آن به گور آیند منکر و نکیر، آواز ایشان چون رعد، اعضاء ایشان چون برق، مویها در زمین می کشند و به دندانها خاک گور میشورند و ترا فروگیرند. ( کیمیای سعادت ).
- شوریدن زمین؛ شیار کردن. زیر و رو کردن و شخم زدن. ( یادداشت مؤلف ): کودکی دیدم که گاو میراند و زمین همی شورید و پیری با کناری ارزن تخم می پاشید. ( اسرارالتوحید ص 29 ). مردی را دید که موضع می شورید. ( اسرارالتوحید ص 146 ). الرضم؛ شوریدن زمین از بهر کشت. کَراب؛ زمین شوریدن. ( تاج المصادر بیهقی ).
- شوریدن کسی را؛ از جای برکردن به نیت تجسس. از جای برانگیختن به قصد تفحص: گفتند زاویه ها بجوئیم و همگنان را بشوریم و طلب کنیم و بنگریم تا که دارد. ( اسرارالتوحید ص 198 ).
|| شورش و انقلاب کردن. ( یادداشت مؤلف ). اختلال برپا کردن. بی نظمی کردن. طغیان کردن. ثورة. شورش کردن بر... ( یادداشت مؤلف ): پس ایرانیان از بدکرداری هرمزد ستوه شدند و بشوریدند. ( مجمل التواریخ والقصص ). چون او را دفن کردند لشکر بشوریدند. ( تاریخ بخارای نرشخی ص 115 ). پیش از آنکه این خبر آنجارسد و رعیت بشورند. ( تاریخ بخارای نرشخی ص 101 ). یکی از مردمان بنی تمیم بی ادبی کرد. ابراهیم فرمان داد تا گردن او بزنند. بنوتمیم بشوریدند و یزید بسطام که صاحب شرط بود کشته گشت و شهر همه بشوریدند. ( راحةالصدور راوندی ). ابراهیم فرمود تا سر او را بر دار کردند و مردمان بشوریدند که او مردی بزرگ بود و اصیل. ( راحةالصدور راوندی ).

(دَ ) (مص ل. ) ۱ - آشفته شدن. ۲ - به هیجان آمدن. ۳ - شورش کردن.
(رِ دَ ) (مص م. ) شستن.

۱. آشفته شدن، پریشان گشتن.
۲. به هیجان آمدن.
۳. شورش کردن.

آشفته شدن، آشفتگی، هیجان، آشفته ومنقلب، پریشان
شستن شوییدن.

شستن.
آشفته شدن.
به هیجان آمدن.
شورش کردن.

💡 گر شبی شور ز خاک دراو برخیزد آن یقین دان که ز شوریدن و افغان من است

💡 چو فرموده‌ست رزقت ز آسمان است زمین شوریدن ای فلاح تا کی

💡 لعل لبش آندم که درآید به تبسم شوریدن ما در شکرستان مزه دارد

💡 شوریدنِ نزاری چون بلبل است عمدا کز فرطِ شوق چندی بر گل بُنی سراید

💡 پس از این بخش، فردوسی به شرح شوریدن ساسانیان بر اشکانیان و شورش اردشیر بابکان می‌پردازد.