شرح‌حال

[عمومی] ← سرگذشت

شرح حال، مجموعه ای از خاطراتی است که نویسنده در مورد لحظات زندگی یا حوادثی که به طور عمومی یا خصوصی برایش اتفاق افتاده است، می نویسد. اظهارات بیان شده در شرح حال واقعی در نظر گرفته می شوند. با وجود اینکه از اواخر قرن بیستم شرح حال به عنوان زیر بخشی از زندگی نامه یا خودزندگی نامه در نظر گرفته می شود، این ژانر با تأکیدهای ظریفش از نظر فرم از آن ها متفاوت است. یک زندگی نامه یا خودزندگی نامه داستان «یک زندگی» را می گوید، در حالی که شرح حال اغلب «داستانی را از یک زندگی» مثل حوادثی برگزیده یا نکاتی از زندگی نویسنده را می گوید. ممکن است نویسندهٔ شرح حال را شرح حال نویس بنامند.
شرح حال ها همان طور که از شرح حال های ژولیوس سزار در مورد جنگ های گالی مشخص است از زمان قدیم نوشته می شدند. در این شرح حال ها قیصر نبردهای نه سال را که او هم در ارتش محلی می جنگیده توصیف کرده است. دومین کتاب شرح حال او با نام «شرح حالی در مورد جنگ داخلی» شرح حوادث پیش آمده در جنگ داخلی بین سال های ۴۹ و ۴۸ قبل از میلاد بین پومپه و سنای روم است.
شرح حال (پزشکی). شرح حال به مجموعه اطلاعاتی گویند که بیمار در مورد بیماری اش به گروه درمانی ارائه می کند که شامل شکایت اصلی و علت مراجعه بیمار به کلینیک یا بستری در بیمارستان و علایم همراه آن و هم چنین سایر اطلاعات در مورد تاریخچه بیماری های همراه و نتایج بررسی ها و آزمایش های قبلی است. معمولاً این اطلاعات در برگه شرح حال بیمار در پرونده پزشکی او درج می گردد. این اطلاعات به پزشک معالج و سایر اعضای تیم درمانی در تشخیص بیماری و سایر کارهای لازم برای بهبود وضعیت بیمار کمک می کند.
در مراجعات سرپایی بیماران به درمانگاه معمولاً شرح حال توسط خود پزشک از بیمار گرفته می شود. در بیمارستان های آموزشی معمولاً شرح حال بیماران بستری شده توسط کارورزان پزشکی ( اینترن ها ) به صورت مصاحبه حضوری از بیمار و همراهانش اخذ می شود.
شرح حال گیری یکی از مهارت های مهم در پزشکی است که در شروع دوران کارآموزی به دانشجویان پزشکی تعلیم داده می شود. بخش های اصلی شرح حال شامل موارد زیر است.
• شکایت اصلی بیمار ( علت مراجعه )
• علایم همراه
• تاریخچه پزشکی بیمار
• مروری بر سیستم ها

سرگذشت، زندگی‌نامه
به نوشته‌ای که در آن شکایت اصلی بیمار و سایر علایم همراه بیماری و تاریخچه سلامتی بیمار ثبت می‌شود و در پرونده بیمار قرار می‌گیرد

💡 از او بیش از یک‌صد کتاب، رمان و شرح حال به جای مانده، که از مهم‌ترین شرح‌حال‌های نوشته‌شده به قلم او به لئو تولستوی، آنتوان چخوف، بوریس پاسترناک، انوره دو بالزاک، گوستاو فلوبر، الکساندر دوما و ایوان تورگنیف می‌توان اشاره کرد.

💡 از مسافرِ یونانی باسیل واتاتیز نیز بیشتر به‌خاطر تماسِ اولیه با نادر یاد می‌شود تا اهمیتِ اطلاعاتی که او می‌دهد. واتاتیز یکی از نخستین اروپایی‌هایی بود که با نادر ملاقات کرد. واتاتیز از ارائهٔ هرگونه شرحِ مفصل دربارهٔ نادر و رفتارهای بدِ وی خودداری می‌کند، زیرا می‌گوید پیشتر در شرح‌حالی دقیق، این کار را انجام داده‌است.

💡 این فرهنگ اَعلام تقریباً ۱۰٬۰۰۰ مدخل دارد و فقط کسانی را شامل می‌شود که حداکثر تا سال ۱۳۰۰ خورشیدی متولد شده باشند. شرح‌حال‌ها در این کتاب مختصر و متناسب با خوانندهٔ عمومی است و دانشمندانی از حوزه‌های گوناگون چون دین و ادب و هنر و علوم محض را پوشش می‌دهد که ایرانی بوده‌اند یا در ایران زیسته‌اند یا اثری به فارسی پدید آورده باشند.

💡 برای سال‌های متمادی تاریخ نادریِ میرزا مهدی، زندگی‌نامهٔ رسمی نادرشاه، به‌عنوان مهم‌ترین منبع اطلاعاتی دربارهٔ وی مورد توجه بود. واسیلی بارتُلْد ابراز عقیده کرد که شرح‌حال محمدکاظم — که به نام‌های نادرنامه و کتابِ نادری معروف است — از اهمیت بیشتری برخوردار است. کارهای محمدکاظم در اصل سه جلد بود که جلد اولش مفقود است. جلدهای باقی‌مانده دورهٔ ۱۷۵۶ تا ۱۷۴۷ م را شامل می‌شود.