زرت

زرت. [ زُرْ رَ ] ( اِ ) غله معروف که به هندی جواری گویند و در عربی ذرة آمده و ظاهراً معرب کرده اند. ( فرهنگ رشیدی ). غله ای است معروف که آنرا نمک آب زده بریان کنند و خورند و از آرد آن نان پزند و خورند. و آن را زرد نیز گویند... و ذرة... معرب آن است... ( انجمن آرا ) ( آنندراج ). رجوع به گیاه شناسی گل گلاب، جغرافیای اقتصادی کیهان ص 99 و ذرت در همین لغت نامه شود.
زرت. [ زِ ] ( اِ ) زرشک. ( فرهنگ فارسی معین ) ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ). امبرباریس. زَرَک. ( مفاتیح، یادداشت ایضاً ).
زرت. [ زَ ] ( ع مص ) خفه کردن کسی را. ( از ناظم الاطباء ) ( از منتهی الارب ).
زرة. [ زِ رَ ] ( ع مص ) ( از: وزر ) گناه برداشتن. ( تاج المصادر بیهقی ). بزه مند گردیدن. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ).
زرة. [ زِرْ رَ ] ( ع اِ ) نشان گزیدگی. ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || فربهی شتران. ( منتهی الارب ) ( از ناظم الاطباء ). || عقل. ( ذیل اقرب الموارد ).

(زِ ) ۱ - (اِ. ) زرشک. ۲ - (ق. ) (عا. ) به طور ناگهانی، غفلتاً.، ~ و زورت (کن. ) سخن یاوه و بیهوده.

( اسم ) گیاهی است از رده دو لپه ییهای جدا گلربگ که تیره مخصوصی به نام زرشکیان از تیره نزدیک به تیره آلالگان است. زرشک معمولی درختچه ایست به ارتفاع ۲ تا ۳ متر که معمولا در حاشیه جنگلهای غالب نقاط اروپا و ایران میروید برگهاش دندانه دار و گلهایش زرد رنگ و مجتمع به صورت خوشه و آویخته است. میوه آن کوچک و قرمز رنگ و بیضوی به طول ۷ تا ۸ و به عرض ۳ میلیمتر میباشد. ریشه و برگ و میوه آن بمصارف دارویی میرسد برباریس انبر باریس.
خفه کردن کسی را

(عا.)
زرشک.
سخن یاوه و بیهوده.

💡 به طمع زرت دهد شیر خرت و پنداری ز سلسبیت بخشیده‌اند آب زلال

💡 هزرت دات که دین و دل و دینی ایرو سهل بو این همه ترسان که رای تو نبو

💡 قد ضاع فی امدی بر مرحی صورة ازرت با زر عارئه الا زراء

💡 باز بر دست خویشتن ده و داد مکن، ارنه زرت رود بر باد

💡 از آن شمار زرت کس نمی تواند کرد که در شمار نیاری حساب روز شمار

💡 سپهر جود محمد حسین خان که زبذلش سزد که کان شود از زرتهی و بحر زگوهر