اجحاف به زیان افزون بر توان بر حسب معمول گفته می شود. از احکام اجحاف با ویژگی های آن در بابهای طهارت، صلات، حج و تجارت سخن گفته شده است. همچنین به معنای غرض، غرض ورزی، خسارت و ضرر، تبعيض، تعصب، قضاوت تبعيض آميز، تبعيض کردن، پيش داوري است.
- چه باشد جرم ما اجحاف بگذار جنایت بازگو ز انصاف مگذر
- توصیف وی، از حد بری از فرط تسامح تحسین وی افزون کنی از غایت اجحاف
- نباشد گر چنین با خلقت انصاف شده اندر حقوق جمله اجحاف
بزعم جرعه نوشان صفابخش نماند اندر صراحی درد اجحاف
اکنون اگر کسی وصیت کند بر سبیل استحباب و طلب فضیلت چنان باید که درویشان را کند نه توانگران را، و بر ثلث نیفزاید که رب العالمین گفت: بِالْمَعْرُوفِ معروف آنست که وصیت هموار و با انصاف بود، و اجحاف نیارد در میراث وارث.
ظلم و اجحاف و ستم یافت رواج عدل و انصاف و کرم شد نابود
شکست ایران در جنگهای اول با روسیه (۱۲۳۰ مطابق با ۱۸۱۵ میلادی) منجر به از دست دادن برخی نواحی شمالی ایران شد که بدرفتاری شدید قوای روس با اهالی این منطقه را در پی داشت. به طوری که در اثر درخواستهای کمک مکررّ مردم ایران را نیز دچار حسّ خشم و انتقام جویی عمیقی کرد. «اجحافات و رفتار بیرویه مأمورین دولت روس که باعث تنفر مردم در ایالات متصرفه گردیده و از همان سال ۱۲۳۰ سکنه این نواحی را تکان داد و بالاخره در سال ۱۲۴۱ مبدل به یک شورش و هیجان عمومی گردید.»
