لغت نامه دهخدا
بستانی. [ ب ُ ] ( ص نسبی ) بوستانی. منسوب به بستان. ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). || باغبان. ( ناظم الاطباء ). || اهلی، مقابل وحشی و بری و صحرایی: خشخاش بستانی؛ خشخاش ابیض، خشخاش سپید. کرفس بستانی.
بستانی. [ ب ُ ] ( اِخ ) اگوستین ( کشیش ) او راست: الکواکب السیار که آن را به سال 1906 م. در 312 ص به چاپ رسانیده است. رجوع به معجم المطبوعات شود.
بستانی. [ ب ُ ] ( اِخ ) امین ( وکیل دادگستری ). او راست: مختارات، مشتمل بر رسایل و فصول درباره اجتماع و قانون و قضا و ادب و سیاست چ مطبعه الهلال 1919 م. در 248 ص. ( از معجم المطبوعات ).
بستانی. [ ب ُ ] ( اِخ ) بطرس، معلم ( 1819 - 1887 م. ) معلم بطرس بن بولس بن عبداﷲبن کرم بن شدیدبن ابی شدیدبن محفوظ بستانی از قریه دبیه از اقلیم خروب جبل لبنان. تحصیلات خود را در مدرسه عین ورقه ( که مدرسه بنامی است در لبنان ) به پایان آورد و سپس مدتی درآنجا بتدریس پرداخت و بعد به بیروت شد و با مبلغان پروتستانی رفت و آمد کرد و از مذهب ایشان پیروی میکرد. در مدرسه عبیه که دکتر واندیک آن را تأسیس کرده بود بتدریس پرداخت دوباره به بیروت بازگشت و بسمت ترجمان کنسول امریکا انتخاب شد. و شروع به تألیف و وعظ و خطابه کرد و با عالی سمیت و دکتر واندیک در ترجمه تورات همکاری کرد. سپس به تألیف قاموس معروف خویش محیطالمحیط پرداخت و در زمره نام آوران بشمار آمدو بسال 1863 م. در بیروت بتأسیس مدرسه ملی پرداخت که از دیگر نواحی شام و مصر و اسلامبول و یونان و عراق دانشجویان بدان روی آوردند. آنگاه در آغاز سال 1870 م. مجله الجنان را که حاوی مقالات مهمی بود دایر کرد. و سپس روزنامه الجنه را منتشر ساخت و فرزندش سلیم در اداره امور مدرسه و انتشار دو مجله وی را یاری میکرد وی را تألیفات سودمندیست که در دیگر نواحی دنیا معروف است بویژه دایرة المعارف وی، و آن کتاب مهمی است که پس از به پایان رساندن محیطالمحیط به فکر تدوین آن افتاد. سپس نمونه هایی از آن را بنزد خدیومصر، اسماعیل فرستاد و خدیو برای تألیف و چاپ و انتشار این اثر وی را کمک کرد و حکومت مصر نیز برای کمک بچاپ و انتشار کتاب مزبور بر آن شد تا هزار نسخه از آن را بخرد و ضمناً کتابخانه ای حاوی کتابهای مفید در اختیارش گذاشت. مؤلف نمونه ای از فضل و اجتهاد و استادی و ثبات و کوشش در راه دانش بود و در بیروت بسال 1887 م. به مرض سکته درگذشت و خطبا و شعرا در رثاء وی مقالات و اشعار زیادی منتشر ساختند. آثارش عبارتند از: 1- آداب العرب در خطبه، چ بیروت 1859 م. 2- تاریخ ناپلئون اول امپراتور فرانسه چ بیروت 1868 م. در435 ص. 3- دایرةالمعارف، که نخستین دایرةالمعارف علمی است، در هشت جزء: جزء اول، الف - ابوالاملاک چ 1876م. در 792 ص. جزء دوم، ابوامیة - ارجوان چ 1877 م. در 800 ص. جزء سوم، ارحوب - اغمنت چ 1878 م. در 800 ص. جزء چهارم چ اغمید - ایونا چ 1881 م. در 806 ص. جزء پنجم، ایوب - بیوس چ 1882 م. در 784 ص. جزء ششم، تأبط شراً - حرب. چ 1882 م. در 784 ص. که پسرش سلیم آن را بپایان آورد. جزء هفتم، حرب بن ابیه - دمتسق چ 1883 م. در 770 ص. جزء هشتم. دمسیس - روستجق چ 1884م. در 764 ص. سپس مجلدات 9 تا 11 را نجیب و امین بستانی به کمک سلیمان افندی بستانی بپایان رسانیدند.
