اضعاف

اضعاف. [ اَ ] ( ع اِ ) ج ِ ضِعْف. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( اقرب الموارد ) ( دهار ). دوچندها. ( غیاث ). ج ِ ضِعْف، بمعنی دوچندان و زیادتر. ( ناظم الاطباء ). دوچندان ها. دوبرابرها. چندین برابر. رجوع به ضِعْف شود:
اضعاف حرفهایی کز شعر من شنیدی
نیکیت باد و رحمت شادیت شادخواری.منوچهری.سلطان در مقابله آن اضعاف الطاف تقدیم فرمود. ( ترجمه تاریخ یمینی ص 292 ). بعد از آن قلعه آمویه و اضعاف آن ارزانی داریم. ( جهانگشای جوینی ). || به اصطلاح علم حساب، حاصل ضرب عددی یک یا چندین مرتبه در نفس خود، مثلاً 4 و 8 و 16 و 32 اضعاف عدد دومیباشند زیرا حاصل ضرب یک مرتبه دو در نفس خود 4 و سه مرتبه 8 و چهار مرتبه 16 و پنج مرتبه 32 است. ( ناظم الاطباء ). || اضعاف جسد؛ اعضای آن، و بقولی استخوانهای آن. واحد آن ضِعْف است، و از این معنی است: کان یونس فی ضعف الحوت؛ یعنی در جوف آن. ( از اقرب الموارد ). اعضا یا عظام جسد. ( از قطر المحیط ). عضوهای بدن یا استخوانها. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). رجوع به ضِعْف شود. || اضعاف کتاب؛ اثنای سطور آن، گویند: وقع خلاف فی اضعاف کتابه؛ یعنی در اثنای سطور و حاشیه و اوساط آن. ( از اقرب الموارد ) ( از قطر المحیط ). مابین سطور و حواشی آن، یقال: وقّع فی اضعاف الکتاب؛ یعنی توقیع نهاد میان سطور یا میان خط و حاشیه آن مکتوب. ( از منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). میان نامه ها. ( مهذب الاسماء ) ( دستور اللغة ).
- اضعاف مضاعف؛ بیشتر و زیادتر از دوچندان. ( ناظم الاطباء ). رجوع به اضعاف مضاعفه شود.
- اضعاف مضاعفه، اضعاف مضاعف؛ دوچندها و دوچندکرده شده، و کنایه از این کثرت در کثرت و بسیاری در بسیاری است. ( غیاث ) ( آنندراج ).
- به اضعاف؛چندین برابر:
خدای در دو جهانت جزای خیر دهاد
که هرچه داد به اضعاف آن سزاواری.سعدی.
اضعاف. [ اِ ] ( ع مص ) دوچندان کردن چیزی را. ( از اقرب الموارد ) ( از قطر المحیط ) ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). مضاعفه. ( اقرب الموارد ) ( قطر المحیط ). رجوع به مضاعفه شود. دوچند گردانیدن. ( غیاث ). || سست و ضعیف کردن. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). ضعیف و سست ساختن. ( آنندراج ). ضعیف کردن. ( زوزنی ) ( تاج المصادر ) ( ترجمان تهذیب عادل ). اضعاف بیماری کسی را؛ ضعیف ساختن وی را. و اسم مفعول آن برخلاف قیاس مضعوف است نه مُضْعَف، چنانکه گویند: اسعده اﷲ فهو مسعود لا مُسْعَد. ( از اقرب الموارد ) ( از قطر المحیط ). رجوع به مضعوف شود. || اضعاف کسی؛ ضعیف شدن دابة وی. ( از اقرب الموارد )( از قطر المحیط ). صاحب ستور سست و ناتوان گردیدن. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). خداوند ستور ضعیف شدن. ( تاج المصادر بیهقی ). || دوچند کرده شدن جهت قوم: اُضْعِف َ القوم ( مجهولاً ). ( از منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ) ( از قطر المحیط ). خداوند افزونی شدن. || افزون کردن.( زوزنی ) ( تاج المصادر ) ( ترجمان تهذیب عادل ص 14 ).

( اِ ) [ ع. ] (مص م. ) ۱ - سُست کردن، ضعیف کردن. ۲ - دو برابر کردن.

= ضِعف

ضعیف کردن، سست کردن، دوچندان کردن چیزی را، دوبرابرکردن، جمع ضعف به معنی دوچندان، دوبرابر
( مصدر ) ۱ - سست کردن ضعیف ساختن. ۲ - دو چندان کردن چیزی را.
جمع ضعف. دو چندها. جمع ضعف بمعنی دو چندان و زیادتر. دو چندان ها. دو برابر ها. چندین برابر.

سُست کردن، ضعیف کردن.
دو برابر کردن.