زبان پارتی

زبان پارتی. [ زَ ن ِ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) زبان پهلوی اشکانی را گویند. ( حاشیه دکتر معین بر برهان قاطع ج 1 ص 349 ). رجوع به مقدمه برهان قاطع چ معین و ایران باستان ج 3 ص 2365 و 2696 و پهلوی و ایران شود.

زبان پهلوی اشکانی

جزو زبان‌های ایرانی میانه شمرده شده و با زبان پارسی قرابت دارد. تقسیم‌بندی زبان‌ پارسی باستان به چند گروه است. زبان پارتی که یک قرن پیش از میلاد به بعد آثاری از آن به دست آمده و به زبان‌مادی بسیار نزدیک است.

💡 در اینجا قرار دادن گویش اردلانی در دسته گویش‌های سُورانی (اربیلی و مُکریانی) مورد تردید می‌باشد و باید به آن ایراد گرفت زیرا گویش اردلانی چه از لحاظ دستوری و لغوی با سُورانی (اربیلی و مُکریانی) متفاوت است گویش سُورانی (اربیلی و مُکریانی) به پهلوی اشکانی نزدیک است در حالی که گویش اردلانی به پارسی باستان و پهلوی ساسانی نزدیک است البته تأثیراتی را نیز از زبان پارتی اشکانی و اوستا گرفته‌است.

💡 حروف خط ارمنی نخستین بار به کوشش و مجاهدت یک روحانی ارمنی به نام مسروب ماشتوتس، که با زبان‌های یونانی و زبان پارتی و ساسانی آشنایی کامل داشت، اختراع شد.

💡 بیشتر نوشته‌های مانوی که در تورفان پیدا شده‌اند، به خط آیین مانوی و به زبان‌های ایرانی رایج یعنی پارسی میانه، زبان پارتی و به ویژه سغدی می‌باشند. این نوشتارها اثبات می‌کند که سغد (شمال خاور ایران) مرکز بسیار مهم مانی‌گرایی در آغاز دوران میانی بوده‌است و شاید هم که بازرگانان سغدی بوده‌اند که این آیین را به آسیای مرکزی و چین گسترش دادند.