دانشنامه عمومی
تصفیه فاضلاب فرایند حذف مواد آلاینده از فاضلاب را تصفیه فاضلاب می گویند. این فاضلاب می تواند یک فاضلاب بهداشتی خانگی یا فاضلاب صنعتی باشد. به منظور انجام تصفیه فاضلاب از روشهای مختلف فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیکی استفاده می شود که به آنها فرآیندهای تصفیه فاضلاب گفته می شود. به کمک این فرآیندها مواد آلاینده موجود در فاضلاب به ترکیبات بی خطر یا کم خطر برای محیط زیست تبدیل می شود. معمولاً یکی از محصولات تصفیه فاضلاب، زباله نیمه جامد است که لجن فاضلاب نامیده می شود که نیازمند تصفیه و تثبیت پیش از دفع به محیط زیست می باشد.
پساب به وسیلهٔ مراکز مسکونی، صنعتی، تجاری و اداری تولید می شود. پساب خانگی شامل زهکشی توالت، حمام، دوش، آشپزخانه و روشویی است. در بیشتر موارد، پساب شامل زبالهٔ مایع صنعتی و تجاری نیز هست. جداسازی پساب خانگی به آب خاکستری و آب سیاه در جوامع پیشرفته رو به افزایش است. از آب خاکستری تصفیه شده می توان برای آبیاری گیاهان یا فلاش توالت استفاده کرد.
ممکن است که آب باران نیز در سامانه فاضلاب وارد شود. چنین سامانه ای را سامانه تصفیه مختلط می نامند. این طراحی در آغاز ساخت سامانه های فاضلاب متداول بود. سامانهٔ مختلط نیاز به تأسیسات بزرگتر و هزینهٔ بیشتر دارد. افزایش ناگهانی جریان ناشی از بارندگی ممکن است باعث پر شدن و سرریز کردن شود. در جوامع شهری از میانهٔ سدهٔ بیستم میلادی، سامانه های جداگانه برای آب باران و فاضلاب ساخته می شود؛ زیرا بارندگی جریان های با دبی مختلف ایجاد می کند که کارایی تصفیه خانهٔ فاضلاب را کاهش می دهد.
در برخی از کشورهای پیشرفته، یک تصفیهٔ اولیه روی پساب صنعتی انجام می شود تا بار آلودگی آن را پیش از مخلوط شدن با فاضلاب خانگی کاهش دهد. این فرایند، تصفیه فاضلاب صنعتی نامیده می شود. پساب صنعتی ممکن است حاوی موادی باشد که با روش های معمول تصفیه، زدوده نشوند. هم چنین یکنواخت نبودن جریان پساب صنعتی به دلیل چرخه های تولید، می تواند تنظیمات تصفیهٔ بیولوژیکی از جمله فرایند لجن فعال را به هم بریزد.
جمع آوری و تصفیهٔ فاضلاب، تابع استانداردها و قواعد محلی و کشوری است.
تصفیهٔ فاضلاب عموماً از سه مرحله تشکیل می شود که تصفیهٔ اولیه، ثانویه و ثالثه نامیده می شوند.
در این سیستم، فاضلاب آشغال گیری و دانه گیری شده پس از عبور از واحد ته نشینی اولیه، وارد واحد هوادهی می شود و پس از آن به منظور جداسازی لخته های بیولوژیکی تشکیل شده، به واحد ته نشینی راه می یابد و بخشی از لجن ته نشین شده به منظور تأمین بیومس سلولی در واحد هوادهی مجدداً به این واحد برگشت داده می شود. این فرایند معمولاً برای فاضلاب های با قدرت کم استفاده می شود و زمان ماند در این سیستم ها معمولاً کوتاه می باشد.
