دارالمعلمین

دارالمعلمین. [ رُل ْ م ُ ع َل ْ ل ِ ] ( ع اِ مرکب ) دانشسرا. جایی که معلم در آن تربیت کنند.

مدرسه ای که آموزگاران در آن تحصیل کنند، دانش سرا.

( اسم ) دانشسرا. یا دار المعلمین عالی. دانشسرای عالی. یا دارالمعلمین مقد ماتی. دانشسرای مقدماتی.
دانشسرا

دارُالمُعلّمین
نام سابق مدارس تربیت معلم مردان در ایران. اولین دارالمعلمین با نام دارالمعلمین مرکزی برای تربیت معلم مدارس ابتدایی بود که در ۱۲۹۷ش به همّت ابوالحسن فروغی تأسیس شد و خود، مدیریت آن را به عهده گرفت. در این مؤسسه علاوه بر دروس معمول مدارس ابتدایی، اصول تعلیم و تربیت نیز تدریس می شد تا آن که در ۱۳۰۷ش به علت افزایش مدارس متوسطه و نیاز به معلم برای تدریس در آن ها با تغییر سازمان و برنامۀ جدید به دارالمعلمین عالی تبدیل شد. دارالمعلمین عالی دارای دو قسمت علمی (رشته های ریاضیات، طبیعیات، فیزیک و شیمی) و ادبی (ادبیات، فلسفه، تاریخ و جغرافی) بود که از ۱۳۱۱ش به سرعت توسعه یافت و در ۱۳۱۲ش از دارالمعلمین عالی به دانشسرای عالی تغییر نام یافت و با تأسیس دانشگاه تهران در ۱۳۱۳ش، زیر نظر آن قرار گرفت. در ۱۳۳۴ش، از دانشگاه تهران استقلال یافت و بعدها دانشگاه تربیت معلم نام گرفت.

💡 رشته‌هایی که در این زمان در آموزش عالی ایران به تدریج پدید آمدند و نیاز به انجمن علمی مستقل داشتند، عبارت بودند از مدرسه نظام (تأسیس ۱۲۶۴ با بودجه‌ای معادل ۱۰۰۰۰–۱۲۰۰۰ تومان)، مسّاحی یا زمین‌شناسی، فلاحت، پزشکی، طب سنتی، دامپزشکی، دارالمعلمین، مکاسب و متاجر، مدرسه علوم سیاسی، و برای اداره بانوان «مدرسه ناموس». مدرسه علوم سیاسی (تأسیس ۱۲۷۸) که زیر نظر وزارت امور خارجه وقت اداره می‌شد.

💡 او در تهران در مدرسه‌های صدر، عبدالله‌خان و مدرسه سپهسالار به تدریس حکمت و علوم معقول مشغول شد. همچنین وی به دارالمعلمین عالی (دانشسرای عالی تربیت معلم) که پس از مدرسه حقوق و علوم سیاسی، اولین مؤسسه عالی دانشگاهی جدید ایران بود دعوت شد و به تدریس منطق و حکمت قدیم پرداخت. متن جزوه دست‌نوشت عصار در این باب یکی از متون مفید منطق و فلسفه است که در سال‌های اخیر منتشر شده‌است.