خطیئه

واژهٔ خَطِیئَة در زبان عربی، اسمی است که از ریشهٔ «خ ط ء» مشتق شده و در منابع لغوی کهن، از جمله کتاب منتهی الارب، به معنای گناه یا کاری ناروا که از روی قصد و عمد انجام پذیرد، تعریف شده است. این اصطلاح، هم‌معنا با واژه‌هایی چون ذَنب و زَلَّة به شمار می‌رود و بر عملی دلالت دارد که متوجه کیفر و بازخاست است. این واژه در متون فارسی نیز با حفظ شکل عربی خود به کار رفته و اغلب در مفاهیم دینی و اخلاقی، اشاره به عملی دارد که با آگاهی و اراده، در تعارض با موازین شریعت یا اصول اخلاقی صورت می‌گیرد. جمع این کلمه به صورت‌های خَطِیئَات و خَطایا صرف می‌شود که هر دو شکل در ادبیات فارسی، به ویژه در متون عرفانی و تعلیمی، کاربرد داشته‌اند. علاوه بر معنای اصلی، در برخی از فرهنگ‌های لغت، برای خَطِیئَة معنای ثانوی‌ای چون اندک و کم‌مقدار از هر چیز نیز ثبت شده است. این معنا هرچند کمتر شناخته شده، اما نشان‌دهندهٔ ظرافت و گسترهٔ معنایی در ساختار واژگان زبان عربی است که گاه یک واژه می‌تواند در بافت‌های گوناگون، مفاهیم متفاوتی را بیان نماید.