تیمچه

تیمچه. [ چ َ / چ ِ ] ( اِ مصغر ) به لهجه مرکزی از «تیم » + «چه » ( پسوند تصغیر ) کاروانسرای کوچک. ( حاشیه برهان چ معین ). مصغر تیم؛ کاروانسرای کوچک. ( ناظم الاطباء ) ( از فرهنگ فارسی معین ). سرایی دارای چند دکان که تاجران در آن داد و ستد کنند. ( فرهنگ فارسی معین ). فرهنگستان ایران این کلمه را بجای پاساژ پذیرفته است: و تیمچه های بازار و مدرسه فارجک و تیم کفشگران و... همه بسوخت. ( تاریخ بخارا ص 113 ). رجوع به تیم واژه های نو فرهنگستان ایران شود.

(چِ ) (اِمصغ. ) ۱ - کاروان سرای کوچک. ۲ - بازار.

بنایی شبیه کاروان سرایی کوچک، شامل چند دکان یا حجره که بازرگانان در آنجا دادوستد کنند.

کاروانسرای کوچک، سرائی که دارای چنددکان یاحجره، باشدوبازرگانان در آنجادادوستدکنند
( اسم ) کاروانسرای کوچک سرایی دارای چند دکان که تاجران در آن داد و ستد کنند.
به لهجه مرکزی از تیم چه کاروانسرای کوچک

تیمْچه
(تیم، در لغت به معنی کاروان سرا) مجموعه ای از مغازه ها، حجره ها، غرفه ها، انبارهای تجارتی، در مکانی سرپوشیده. تیمچه، به سبب سرپوشیده بودن، و دروازه های محکم معمولاً فضایی مناسب برای خرید و فروش اجناس گران بها بود. برای حفظ آرامش تاجران، که حجره های معمولاً دو طبقۀ دور تا دور تیمچه را در اختیار داشتند، باراندازها در محلی خارج از تیمچه بود. اغلب تیمچه ها، با معماری کمابیش یکسان، در دورۀ قاجاریه ساخته شده است. تیمچۀ ملاعلی مراغه ای (بناشده در اواخر سلطنت فتح علی شاه قاجار، در تهران) تیمچۀ حاجب الدوله و صدر اعظم (بناشده در دورۀ ناصرالدین شاه قاجار، در تهران) و تیمچه های امیر در تبریز، حاج رضا در قزوین و تیمچۀ نو کاشان از مشهورترین تیمچه هاست. پاساژهای امروزی را شاید بتوان، شکل امروزی تیمچه به شمار آورد. نیز ← بازار؛ تیم

💡 حاج آقا محسن از بزرگترین واقفان اراک به‌شمار می‌آید که با ثروت وسیع و املاک فراوان از واقفان قوی عصر خود و بعد از آن بود. موقوفات وی شامل مزارع، بیشتر در روستاهای اطراف اراک و دکان‌ها، کاروانسرا، آسیاب و تیمچه و سراها در اراک که بوده‌است.

💡 ساخت چندین مسجد، آب انبار، حمام، کاروانسرا، تیمچه و سرا در بازار از خدمات خاندان مشیرالملک است. مشیرالملک دارای املاک زیادی در خفرک بود؛ دژ برازجان که در استان بوشهر به دستور وی ساخته شد.

💡 آب‌انبار سید اسماعیل مربوط به دوره قاجار است و در شهر قم، کوچه جنب تیمچه بازار، پلاکهای ۳۸/۳۹/۴۰/۴۲/۴۶ واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۳۸۳ با شماره ثبت ۱۱۰۸۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

💡 در دورهٔ قاجار، هنر آجرکاری در ساختن بازارها با انواع طاق‌پوش‌های آجری، کاربندی‌های آجری مانند بازار اراک و تیمچه‌ها در بازار تهران و طاق آب‌انبارها با نقوش متنوع و حمام‌ها از جمله حمام وکیل کرمان، به تکامل رسید.

💡 بباب محفل تشریف دل منه که ترا زتیمچه وزکله برکشیده اند قصور