«تأمینات» واژهای فارسی است که در گذشته برای نام یکی از شعب اداره شهربانی به کار میرفته و امروزه معادل آن «آگاهی» است. این اداره مسئول کشف تخلفات قانونی و جرائم از طریق ماموران مخفی بود و فعالیتهای اطلاعاتی و مراقبتی انجام میداد. واژه «تأمینات» جمع مصدر «تأمین» است و در اصل به معنای تأمین نظم و امنیت یا تأمین اجرای قانون تعبیر میشد. در متون تاریخی و اداری، مأمور «تأمینات» همان کارآگاه یا مأمور آگاهی محسوب میشده است. این شعبه یکی از بخشهای مهم شهربانی بود که با استفاده از ماموران مخفی، جرائم و تخلفات قانونی را کشف و گزارش میکرد. فرهنگستان ایران در سالهای نخست، واژه «آگاهی» را جایگزین «تأمینات» کرد تا نامی سادهتر و رایجتر برای این اداره باشد.
تأمینات
لغت نامه دهخدا
تأمینات. [ ت َءْ ] ( ع اِ ) ج ِ تأمین. رجوع به تأمین شود. || نام اداره ای است در نظمیه که بتوسط اشخاص مخفی تقصیرات قانونی را کشف میکند... این لفظ در فارسی تازه پیداشده. ( فرهنگ نظام ). فرهنگستان ایران «آگاهی » را بجای این کلمه برگزیده است و مأمور تأمینات را کارآگاه می گویند. رجوع شود به واژه های نو که تا پایان سال 1319 هَ. ش. در فرهنگستان ایران پذیرفته شده است.
فرهنگ معین
( تأمینات ) (تَ ) [ ع. ] (اِ. ) جِ تأمین. شعبه ای در ادارة شهربانی در گذشته، که امروزه به نام آگاهی معروف است.
فرهنگ عمید
ادارۀ آگاهی.
فرهنگ فارسی
شعبهای ازاداره شهربانی که اکنون آگاهی میگویند
( مصدر اسم ) جمع تامین یا ادار. تامینات. ادراه ایست در شهربانی که بتوسط ماموران خود تقصیرات قانونی را کشف میکنند ادار. آگاهی.
ویکی واژه
جِ تأمین. شعبهای در ادارة شهربانی در گذشته، که امروزه به نام آگاهی معروف
جمله سازی با تأمینات
💡 تو به نظمّیه و مُستَخدَمِ تأمیناتی گر خطاکار مرا دانی زینگونه نگاه
💡 ادارهٔ تأمینات یا «ادارهٔ پلیس خفیهٔ آگاهی و کارآگاهی» در سال ۱۲۹۱ (اواخر قاجاریه) به عنوان بخشی از تشکیلات نظمیه توسط سوئدیها در ایران راهاندازی شد. در دورهٔ رضا شاه به دو ادارهٔ جداگانهٔ آگاهی (برای تعقیب جنایات عادی) و کارآگاهی (برای تعقیب جرمهای سیاسی) تقسیم شد. پس از کودتای ۲۸ مرداد، بخش کارآگاهی به ادارهٔ اطلاعات شهربانی تغییر نام یافت و با تشکیل ساواک در سال ۱۳۳۵، وظایف آن محدودتر شد.
