لغت نامه دهخدا
ام کلثوم. [ اُم ْ م ِ ک ُ ] ( ع اِ مرکب ) شیر ماده. ( از المرصع ). || و گویند شترمرغ است. ( از المرصع ).
ام کلثوم. [ اُم ْ م ِ ک ُ ] ( اِخ ) دختر ابوبکر صدیق خلیفه اول که از زنان تابعی است و پس از مرگ پدر زاده شد. رجوع به الاصابة فی تمییز الصحابة ج 8 ص 276 شود.
ام کلثوم. [ اُم ْ م ِ ک ُ ]( اِخ ) دختر ابوسلمةبن عبدالاسد مخزومی از ام سلمه ( که بعد بازدواج رسول اکرم درآمد ). ربیبه رسول اکرم بود. رجوع به الاصابة فی تمییز الصحابة ج 8 ص 273 شود.
ام کلثوم. [ اُم ْ م ِ ک ُ] ( اِخ ) دختر زمعة قرشی عامری، خواهر سوده ام المؤمنین بوده. ( از الاصابة فی تمییز الصحابة ج 8 ص 273 ).
ام کلثوم. [ اُم ْ م ِ ک ُ ] ( اِخ ) دختر عباس بن عبدالمطلب هاشمی. از زنان صحابی بود. رجوع به الاصابة فی تمییز الصحابة ج 8 ص 276 شود.
ام کلثوم. [ اُم ْ م ِ ک ُ ] ( اِخ ) دختر عبدود و خواهر عمروبن عبدود و زنی شاعر و فصیح و صاحب جمال و کمال بوده است و در واقعه قتل برادرش بدست علی بن ابیطالب ( ع ) اشعاری بدو منسوب است که مطلع آنها بیت زیر است:
لو کان قاتل عمرو غیر قاتله
لکنت ابکی علیه آخرالابد.
رجوع به ریحانة الادب ج 6 ص 233 و درّ منثور ص 63 شود.
ام کلثوم. [ اُم ْ م ِ ک ُ ] ( اِخ ) دختر عبداﷲبن عامر و زن یزیدبن معاویه بوده است. رجوع به ریحانة الادب ج 6 ص 239 و خیرات حسان ج 1 ص 58 شود.
ام کلثوم. [ اُم ْ م ِ ک ُ ] ( اِخ ) دختر عقبةبن معیط یا ابی معیط اموی، خواهر ولیدبن عقبه و زن عبدالرحمان بن عوف و خواهر مادری عثمان بن عفان و از زنان صحابی بوده. رجوع به الاصابة فی تمییز الصحابة ج 8 ص 274 و ریحانة الادب ج 6 ص 234 و تنقیح المقال شود.
ام کلثوم. [ اُم ْ م ِ ک ُ ] ( اِخ ) دختر علی بن ابیطالب ( ع ) از فاطمه ( ع ) که بنا بمشهور بهمسری عمر خلیفه ٔدوم درآمد. در تنقیح المقال آمده که ام کلثوم کنیه زینب کبری دختر علی است که در کربلا با برادرش حسین بن علی همراه بوده و سپس به شام و مدینه رفته است. مؤلف قاموس الاعلام ترکی به دو ام کلثوم قائل است و گوید علی بن ابیطالب دو دختر مکناة به ام کلثوم داشته، یکی کبری که از فاطمه بود و با عمربن خطاب و بعد از مرگ وی با عون بن جعفر طیار ازدواج کرد و دیگری صغری که با عبداﷲبن اصغربن عقیل ازدواج کرد. مؤلف منتهی الارب می نویسد: ام کلثوم زینب صغری از فاطمه بود که بازدواج عمر درآمد. و برخی از مورخان بچند ام کلثوم ( از دختران علی ) قائل شده اند. رجوع به الاصابة فی تمییز الصحابة ج 8 ص 275 و قاموس الاعلام ترکی ج 2 ص 1037 و ریحانةالادب ج 6 ص 234 و اعیان الشیعه و تنقیح المقال شود.