دانشنامه اسلامی
[ویکی شیعه] مکتب تفکیک یا مکتب مَعارفی خراسان، اندیشه ای است که میرزا مهدی اصفهانی در مشهد تأسیس کرد. این مکتب بر خالص سازی معارف دینی و جدایی آن از اندیشه های فلسفی و عرفانی بنا شده است. میرزا مهدی اصفهانی، محمود حلبی، محمدباقر ملکی میانجی، میرزا جواد تهرانی، حسنعلی مروارید، هاشم قزوینی، مجتبی قزوینی، جعفر سیدان و محمدرضا حکیمی از اندیشمندان این مکتب شناخته می شوند. کتاب ها و گفتگوهای فراوانی در رد و تأیید این اندیشه نگاشته و انجام شده است.
تفکیک در لغت به معنای جداسازی و خالص کردن است. مکتب تفکیک، مکتب جداسازیِ سه روش معرفتی یعنی قرآن، فلسفه و عرفان است. هدف این مکتب جداسازی و ناب سازی فکر و شناخت قرآنی از شناخت بشری و رهاندن آن از تأویلات و مزج با دیگر افکار است.
نخستین بار اصطلاح مکتب تفکیک را محمدرضا حکیمی در کیهان فرهنگی برای مکتب معارفی خراسان پیشنهاد داد و پس از آن این اصطلاح رواج یافت. این احتمال نیز مطرح است که این اصطلاح توسط دکتر توکل ابداع شده باشد. برخی با این اصطلاح برای مکتب معارف خراسان مخالفت کرده اند.