عوارض مصنوعی

به معنی مشکلات یا پیامدهای ناخواسته‌ای است که به وسیله انسان یا فناوری به وجود آمده‌اند، نه به صورت طبیعی. مثال آن می‌تواند آلودگی محیط زیست یا بیماری‌هایی باشد که به واسطه اقدامات بشر ایجاد شده‌اند.