واژه «ارتیام» در منابع لغوی به عنوان صفتی به کار رفته و به معنای ترشرو بودن و درهمکشیدن چهره است. این کلمه برای توصیف حالتی به کار میرود که فرد اخمو، عبوس یا کمحوصله به نظر میرسد. ارتیام نشاندهنده نوعی ناخشنودی در چهره است که بدون گفتار نیز قابل درک میباشد. در ادبیات کهن، از این واژه برای بیان خشکی اخلاق یا سردی برخورد استفاده شده است. این حالت میتواند ناشی از خشم، ناراحتی یا بیمیلی نسبت به اطراف باشد. در متون توصیفی، ارتیام مقابل بشاش و گشادهرو قرار میگیرد. از نظر کاربرد، بیشتر در نثرهای قدیمی و متون لغوی دیده میشود. در زبان امروزی، به جای آن بیشتر از واژههایی مانند اخمو، عبوس یا ترشرو استفاده میکنند. بنابراین «ارتیام» صفتی است که به معنای ترشرویی و حالت عبوس چهره به کار میرود.
ارتیام
لغت نامه دهخدا
ارتیام. [ ] ( ص ) ترش روی بود. ( نسخه ای از لغت نامه اسدی ). و رجوع به ارتبام شود.