دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ابوجعفر محمدبن علی بن ابی منصور ملقب به جمال الدین، وزیر ایرانی تبار زنگیان در سده ششم می باشد.
از تاریخ تولد او اطلاعی در دست نیست. پدر بزرگش، ابو منصور، در دوره سلطنت ملکشاه سلجوقی (۴۶۵ـ ۴۸۵) نگهدارنده سگهای شکاری بود. پدرش اهل اصفهان و حاجب شمس الملک بن نظام الملک، وزیر سلطان محمد سلجوقی (حک: ۴۹۸ـ۵۱۱)، بود. جمال الدین نخست تحت تربیت پدرش قرار گرفت و با حمایت عزیزالدین ابونصر احمدبن حامد، از امرای سلجوقی، به دربار سلجوقیان راه یافت. او در دوره حکومت سلطان محمود سلجوقی (۵۱۱ ـ ۵۲۵) مسئول دیوان عرض (دیوان لشکر و سپاه ) شد. جمال الدین در دربار سلجوقیان به اَبلج (مرد گشاده ابرو) شهرت داشت.
دربار اتابکان زنگی
در ۵۲۲ که عمادالدینِ زنگی حکومت اتابکان زنگی را بنیان گذارد، جمال الدین به وی پیوست و رئیس دیوان اِشراف و حاکم نصیبین و رَحْبه شد. درستکاری او سبب گردید تا در این منصب باقی بماند.
وزارت زنگیان
با مرگ عمادالدین زنگی در ۵۴۱، بین فرزندان و امرایش بر سر جانشینی او کشمکش در گرفت. سیف الدین غازی اول که از حمایت جمال الدین و صلاح الدین محمد باغیسیانی، یکی از امرای زنگیان، برخوردار بود، به امارت رسید و جمال الدین وزیر او شد جمال الدین در دوره سیف الدین قدرت و ثروت بسیار به دست آورد. او از بذل مال دریغ نمی کرد، به همین سبب به جواد مشهور شد. پس از سیف الدین غازی، برادرش قطب الدین مودود (حک: ۵۴۴ ـ ۵۶۴)، با یاری جمال الدین و زین الدین علی کوچک سپهسالار، از امیران زنگی، به امارت رسید. جمال الدین همچنان بر مسند وزارت باقی ماند و اقدامات مفیدی برای آبادی مکه و مدینه کرد
زندان و وفات
...