المحیط الاعظم

[ویکی فقه] المحیط الاعظم اثـر سید بهاءالدین یا رکن الدین حیدر (ح ۷۲۰ - ب ۷۹۴ ق) فرزند تاج الدین علی عبیدی معروف بـه آملی، از اعاظم عرفای شیعه و فحول مفسران صوفیه
آمـلـی در ایـن اثر بر وفق مذاق عرفانی و روح تصوف به تاویل آیات قرآنی پرداخته و آن را بر چهار مطلب استوار کرده است بر حسب ذات، صفات، اسماء و افعال.مطلب نخست در تاویل آیات توحید است. مطلب دوم در تعریف و حقیقت. مطلب سوم در ترتیب و تقسیم آن. مطلب چهارم در کیفیت و تفصیل مطلب یاد شده.تاریخ فراغت از تالیف این تفسیر رمضان ۷۷۷ ق است. و آن را به نام شاه شجاع صادر نموده است.میرزا عبداللّه افندی در ریاض العلماء از این تفسیر به نام تفسیر المحیط الاعظم فی تفسیر القرآن المکرم نام برده و تفسیر المحیط الاعظم و تفسیر البحر الخضم را دو تفسیر جدا از یکدیگر دانسته اسـت، شیخ آقابزرگ تهرانی که اصل نسخه خط مؤلف را در کتابخانه آستانه امیرالمؤمنین (علیه السّلام) مشاهده نموده است در الذریعة می نویسد این دو تفسیر یکی است.
تفاسیر دیگر مفسر
سـیـد حـیـدر آملی تفسیرهای دیگری دارد به نام:۱) منتخب التاویل، که با مذاق عرفانی و شیوه متصوفه به تاویل حروف و کلمات و آیات قرآن پرداخته است.۲) تاویلات، که خود آن را تلخیص و عصاره افکار و تکمیل سه تفسیر قبلی خود دانسته و همانند قرآن آن را ناسخ تورات و انجیل و زبور یاد کرده است.