دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اسْکنْدَری، ابوسلیمان شرف الدین داوود بن عمر بن ابراهیم، فقیه مالکی و عارف شاذلی سده های ۷- ۸ق /۱۳-۱۴م بود.
او به ابن باخلا (یا ابن ماخلا)، و در میان پیروان طریقه شاذلیه به داوود باخلی نیز مشهور بوده است. تاریخ تولد و زادگاه او دانسته نیست، اما از آن جا که مرید ابن عطاءالله (د ۷۰۹ق ) بوده، و نیز به گفته ابن حجر عسقلانی، محضر ابوالعباس مرسی (د ۶۸۶ق ) را دریافته، می توان حدس زد که ولادت او در اواسط سده ۷ق بوده است. به گفته شعرانی او نخست به عنوان شحنه در دستگاه والی اسکندریه خدمت می کرد و از نفوذ و اعتباری ویژه برخوردار بود، تا آن جا که مجازات یا تبرئه برخی از متهمان با اشاره او انجام می گرفت. از مقدمات تحصیلات و چگونگی گرایش او به تصوف چیزی دانسته نیست، اما چنانکه گذشت، او مرید ابن عطاءالله (ه م ) عارف مشهور سلسله شاذلیه بود و سپس خود از بزرگان این طریقت و صاحب مقامات عالی در تصوف گردید. به گفته شعرانی، اسکندری خواندن و نوشتن نمی دانست، با این همه، منوفی او را جامع بین علم ظاهر و علم باطن دانسته است.
← شاگردان
(۱) احمد ابن حجر عسقلانی، الدرر الکامنة، حیدرآباد دکن، ۱۳۹۳ق /۱۹۷۳م. (۲) احمد ابن عجیبه، ایقاظ الهمم فی شرح الحکم، قاهره، ۱۹۸۵م. (۳) احمد ابن مبارک، الابریز، به کوشش محمد عدنان شماع، دمشق، ۱۴۰۶ق /۱۹۸۶م. (۴) عمر ابن ملقن، طبقات الاولیاء، به کوشش نورالدین شریبه، بیروت، ۱۴۰۶ق /۱۹۸۶م. (۵) ازهریه، فهرست. (۶) احمد باباتنبکتی، نیل الابتهاج بتطریز الدیباج، به کوشش عبدالحمید عبدالله هرامه، طرابلس، ۱۹۸۹م. (۷) بغدادی، ایضاح. (۸) بغدادی، هدیه. (۹) حاجی خلیفه، کشف. (۱۰) زرکلی، اعلام. (۱۱) سیوطی، بغیةالوعاة، به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره، ۱۳۸۴ق / ۱۹۶۴م. (۱۲) عبدالوهاب شعرانی، الانوار القدسیة، به کوشش طه عبدالباقی سرور و محمد عیدالشافعی، بیروت، ۱۴۰۵ق /۱۹۸۵م. (۱۳) عبدالوهاب شعرانی، الطبقات الکبری، قاهره، ۱۳۷۴ق / ۱۹۵۴م. (۱۴) ظاهریه، خطی (تصوف ). (۱۵) ابوالوفا غنیمی، ابن عطاءالله السکندری و تصوفه، قاهره، ۱۳۸۹ق /۱۹۶۹م. (۱۶) محمد عابد فاسی، فهرس مخطوطات خزانة القرویین، تونس، ۱۳۹۹ق /۱۹۷۹م. (۱۷) محمد مخلوف، شجرة النور الزکیة، قاهره، ۱۳۵۰ق. (۱۸) محمود منوفی، جمهرة الاولیاء، قاهره، ۱۳۸۷ق. (۱۹) یوسف نبهانی، جامع کرامات الاولیاء، قاهره، ۱۳۲۹ق.
