کلمه «عجنسی» به نسبت و منسوب بودن به عجنس، در اصل نام و نسب یک شخص است و به کسی اطلاق میشود که از خاندان یا قبیلهی العجنسی باشد. مشهورترین فرد با این نسبت، ابومحمد احمد بن محمد العجنس است که از علمای بغداد و راویان حدیث بود و نزد بزرگان فقه و روایت تحصیل کرده است. او از شاگردان داود الظاهری بوده و احادیث و فقه را از استادان مختلفی مانند محمد بن بشار و سلم بن جنادة فراگرفته است. این واژه در منابع تاریخی و کتابهای رجالی بهعنوان صفت نسبی برای شناسایی افراد از لحاظ خانوادگی و جغرافیایی به کار رفته است. بنابراین، «عجنسی» صرفاً یک نسبنامه تاریخی و نسبی است و به ویژگی شخصیتی یا اجتماعی اشاره مستقیمی ندارد. کاربرد آن بیشتر در رجال حدیث و تاریخ اسلام دیده میشود و نشاندهنده هویت خانوادگی یا قبیلهای فرد است.
عجنسی
لغت نامه دهخدا
عجنسی. [ ع َ ج َن ْ ن َ ] ( اِخ ) ابومحمد احمدبن محمدالعجنس بن یوسف بن هشام العجنسی البخاری. به بغداد رفت و از محمدبن بشار و ابی مولی الزمن و سلم بن جنادة وجز آنان روایت کند، ابویعلی عبدالمؤمن بن خلف النسفی و ابوبکر محمدبن زکریا و ابوصالح الخیام و جز ایشان از او روایت دارند. از داود الظاهری فقه آموخت و به سال 290 هَ. ق. درگذشت. ( از اللباب ج 2 ص 124 ).
