کتاب «البیان فی تفسیر بعض سور القرآن» یکی از آثار تفسیری و دینی عالمان شیعه است که توسط سید عبدعلی موسوی خوانساری نجفی، معروف به سید ابوتراب، نگاشته شده است. او از فقیهان، مراجع تقلید و استادان برجسته حوزه علمیه نجف در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری قمری بود و در علوم اسلامی، بهویژه فقه و تفسیر قرآن، جایگاه علمی مهمی داشت. مؤلف در این کتاب به تفسیر برخی از سورههای قرآن کریم پرداخته و برای توضیح آیات، از روایات اهلبیت علیهمالسلام و سخنان خاندان عصمت و نبوت بهره گرفته است. روش او در این تفسیر، بیشتر بر پایه نقل احادیث و توضیح معانی آیات بر اساس دیدگاههای اسلامی و شیعی است و تلاش کرده مفاهیم قرآنی را با استناد به منابع معتبر دینی روشن سازد. این اثر همه قرآن را تفسیر نمیکند، بلکه تنها برخی سورهها و آیات منتخب را مورد بررسی و شرح قرار میدهد و به همین دلیل نام کتاب «تفسیر بعض سورههای قرآن» گذاشته شده است. اهمیت این کتاب در آن است که نمونهای از شیوه تفسیری علمای شیعه در حوزه نجف به شمار میرود و نشاندهنده توجه آنان به پیوند میان قرآن و روایات اهلبیت است. بنا بر گزارش شیخ آقابزرگ تهرانی، نسخه اصلی این کتاب به خط خود مؤلف در کتابخانه شخصی او در نجف اشرف نگهداری میشده و این موضوع ارزش تاریخی و علمی اثر را بیشتر نشان میدهد. سید عبدعلی موسوی خوانساری علاوه بر این کتاب، آثار دینی دیگری نیز نگاشته است که از جمله آنها میتوان به کتاب «لب الالباب فی تفسیر احکام الکتاب» اشاره کرد که درباره آیات الاحکام قرآن و مسائل فقهی نوشته شده است. در آن اثر، نویسنده آیات مربوط به احکام شرعی را استخراج کرده و با استفاده از احادیث اهلبیت علیهمالسلام به شرح و تفسیر آنها پرداخته است. به طور کلی، کتاب «البیان فی تفسیر بعض سور القرآن» اثری تفسیری، روایی و مذهبی است که با هدف توضیح مفاهیم قرآن و تبیین معارف اسلامی بر پایه آموزههای شیعه تألیف شده و در میان آثار تفسیری علمای نجف جایگاه قابل توجهی دارد.
البیان فی تفسیر بعض سور القران
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] البیان فی تفسیر بعض سور القرآن. البیان فی تفسیر بعض سور القرآن اثر سیدعبدعلی معروف به سیدابوتراب (۱۲۱۷ - ۱۳۴۶ ق) فرزند سیدابوالقاسم موسوی خوانساری نجفی، از ائمه فتوی و تقلید و مدرسین حوزه علمیه نجف می باشد.
مؤلف با انتخاب بعضی از سوره های قرآن کریم و بهره از روایات خاندان عصمت و نبوت (علیهم السّلام) به تفسیر آیات سوره های مذکور پرداخته است.نسخه اصل به خط مؤلف را شیخ آقابزرگ تهرانی در کتابخانه مفسر در نجف اشرف مشاهده نموده است.سید عبد علی کتاب دیگری به نام لب الالباب فی تفسیر احکام الکتاب دارد که آیات الاحکام را از قرآن استخراج کرده و آنها را با بهره گیری از روایات و احادیث اهل بیت (علیهم السّلام) و به ترتیب کتب فقهیه (از طهارت تا دیات) مرتب کرده و بحث و تفسیر نموده است. نسخه آن به خط مؤلف در کتابخانه وی در نجف دیده شده است.