کظم غیظ متقین
«کظم غیظ متقین» به حالتی از اخلاق و رفتار انسانهای پرهیزکار گفته میشود که در آن فرد خشم خود را کنترل کرده و آن را در درون خود فرو میبرد، بدون آنکه اجازه دهد این خشم به رفتار ناپسند یا آسیب به دیگران منجر شود. این مفهوم در قرآن کریم به عنوان یکی از ویژگیهای مهم اهل تقوا معرفی شده است و در کنار صفاتی مانند انفاق و گذشت از خطای دیگران قرار گرفته است. کلمه «کظم» در لغت به معنای بستن دهانه مشک یا کنترل کردن چیزی است و در اینجا به معنای مهار کردن خشم و جلوگیری از بروز آن به کار رفته است. «غیظ» نیز به معنای شدت خشم و ناراحتی درونی انسان است. بنابراین «کظم غیظ» یعنی مهار کردن خشم درونی و جلوگیری از بروز عملی آن در رفتار. در فرهنگ دینی، این ویژگی یکی از نشانههای مهم ایمان و تقوا محسوب میشود، زیرا نشان میدهد فرد بر نفس خود تسلط دارد. در روایات نیز نمونههایی از رفتار اهل بیت(ع) آمده که هنگام خشم، با صبر و گذشت رفتار کردهاند و حتی در برابر خطای دیگران واکنش نیکو نشان دادهاند. این رفتار نه تنها باعث آرامش فردی میشود، بلکه روابط اجتماعی را نیز اصلاح و تقویت میکند. در واقع کظم غیظ نوعی تربیت اخلاقی است که انسان را به سوی بزرگواری، گذشت و کنترل نفس هدایت میکند. در مجموع، «کظم غیظ متقین» به معنای فروبردن خشم و حفظ آرامش درونی به عنوان یکی از مهمترین ویژگیهای انسانهای پرهیزکار و باتقوا است.
مترادفها
فرو خوردن خشم پرهیزکاران
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] کظم غیظ متقین (قرآن). کظم غیظ که فرو بردن خشم می باشد از ویژگیهای اهل تقوا شمرده شده است.
فرو بردن خشم و خویشتن داری، از ویژگی های اهل تقوا می باشد که در قرآن هم خداوند می فرماید:... اعدت للمتقین•... والکـظمین الغیظ...(و شتاب کنید برای رسیدن به آمرزش پروردگارتان و بهشتی که وسعت آن، آسمان ها و زمین است و برای پرهیزگاران آماده شده است. •همان ها که در توانگری و تنگدستی، انفاق می کنند و خشم خود را فرو می برند و از خطای مردم درمی گذرند و خدا نیکوکاران را دوست دارد.).
← معنای کظم
و در الدرالمنثور است که بیهقی در تفسیر آیه: (وَ الْکظِمِینَ الْغَیْظ وَ الْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ...) از علی بن حسین علیه السلام روایت آورده که را وی گفت: کنیزی از آن جناب آب به دستش می ریخت تا برای نماز آماده شود ناگهان آفتابه از دستش بیفتاد و صورت آن جناب را پاره کرد، حضرت سر بلند کرد و به او نگریست، کنیزک گفت خدای تعالی می فرماید: (وَ الْکظِمِینَ الْغَیْظ )، حضرت فرمود: (کظمت غیظی) کنیزک دنباله آیه را خواند، و گفت: (وَ الْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ)، حضرت فرمود: (قد عفا الله عنک) کنیزک آخر آیه را خواند که می فرماید: (وَ اللَّهُ یحِب الْمُحْسِنِینَ)، آن جناب فرمود: (اذهبی فانت حره).