ژاهل

ژاهل (یاعیل) شخصیتی زن در کتاب مقدس تورات است که به شجاعت و نقش سرنوشت‌ساز خود در تاریخ بنی‌اسرائیل شناخته می‌شود. او همسر «حابر قینی» بود و در جریان نبرد بنی‌اسرائیل با کنعانی‌ها نقشی تعیین‌کننده ایفا کرد. وقتی فرمانده سپاه کنعانیان، «سیسرا»، پس از شکست از سپاه دبوره و باراق گریخت، به چادر ژاهل پناه برد؛ زیرا قبیله قینیان با کنعانیان در صلح بودند. ژاهل او را با ظاهری مهربان پذیرفت، اما هنگامی که سیسرا به خواب رفت، با میخ چادر بر شقیقه‌اش کوبید و او را کشت.

بدین ترتیب، پیشگویی دبوره مبنی بر کشته شدن سیسرا به دست زنی تحقق یافت و ژاهل در کتاب داوران به عنوان قهرمانی ستوده شد. از دیدگاه دینی و فرهنگی، او نمونه‌ای از شجاعت، ایمان و هوشمندی زنانه در سنت یهودی به شمار می‌رود. او نه با قدرت نظامی بلکه با تدبیر و جسارت خود دشمنی را که قومش را تهدید می‌کرد، از میان برداشت. به همین دلیل، نام او در متون مذهبی با افتخار و احترام یاد می‌شود و در سرود دبوره نیز از او به عنوان «زنی مبارک در میان خیمه‌نشینان» نام برده شده است.

در زبان عبری، یاعیل (Yael) به معنای «توانایی الهی» یا «نیرومند از سوی خدا» است. این نام امروزه یکی از محبوب‌ترین نام‌ها برای دختران در اسرائیل است و در رتبه پنجم فهرست نام‌های دخترانه قرار دارد. افزون بر کاربرد شخصی، واژه «یاعیل» در زبان عبری به گونه‌ای خاص از بز کوهی نیز اشاره دارد که در مناطق کوهستانی اسرائیل و شبه‌جزیره عربستان یافت می‌شود؛ حیوانی چالاک، مقاوم و کوه‌نورد که نمادی از قدرت، پایداری و آزادی طبیعت است.

لغت نامه دهخدا

ژاهل. [ هَِ ] ( اِخ ) ژائیل. یاعیل. نام زوجه حابرقینی ( سِفْرِ داوران 4:17 ). زنی که میخی در شقیقه سیسرا که به چادر وی پناهنده شده بود کوفت بدانگونه که از جانب دیگر به زمین نشست و سیسرا را بکشت. نیز رجوع به یاعیل شود.