ژان کریزوستوم که در زبان یونانی با نام «یوحنا دهانطلایی» شناخته میشود، یکی از برجستهترین پدران کلیسای مسیحی در سده چهارم میلادی بوده است که حدود سال ۳۴۷ میلادی متولد شد و در سال ۴۰۷ میلادی درگذشت. او به دلیل مهارت فوقالعاده در موعظه، سخنوری و تفسیر متون دینی شهرت جهانی پیدا کرد و نام «کریزوستوم» نیز به معنای «دهان طلایی» اشاره به همین توانایی خطابهای او دارد. وی در دورهای حساس از تاریخ مسیحیت، به مقام اسقف قسطنطنیه رسید و نقش مهمی در هدایت دینی و اصلاحات کلیسایی ایفا کرد. از مهمترین آثار و میراث او، مجموعه خطابهها و نیز تنظیم «لیتورژی قدیس یوحنا کریزوستوم» است که هنوز هم در کلیساهای ارتدوکس و برخی کلیساهای دیگر مورد استفاده قرار میگیرد. او شخصیتی زاهدانه داشت و به سادهزیستی و پرهیز از تجملات دینی و دنیوی مشهور بود و همین ویژگیها سبب شد که در میان مردم و روحانیون جایگاه ویژهای پیدا کند. با وجود محبوبیت گسترده، به دلیل برخی اصلاحات و انتقاداتش نسبت به فساد در دربار و کلیسا، با مخالفتهایی روبهرو شد و حتی به تبعید نیز محکوم گردید. در سنت مسیحی، ژان کریزوستوم به عنوان یکی از بزرگترین قدیسان شناخته میشود و در کلیسای کاتولیک و ارتدوکس مورد احترام ویژه قرار دارد. در کلیسای ارتدوکس شرقی، او همراه با دو قدیس دیگر به نامهای باسیلیوس کبیر و گریگوری نازیانز، به عنوان «سه قدیس بزرگ» شناخته میشود. همچنین کلیسای کاتولیک او را در کنار سه پدر بزرگ یونانی دیگر، یکی از چهار پدر برجسته کلیسا میداند. در مجموع، ژان کریزوستوم شخصیتی اثرگذار در تاریخ مسیحیت است که هم در حوزه الهیات و هم در سنت خطابه و اخلاق دینی، نقش ماندگاری از خود بر جای گذاشته است.
ژان کریزستم
لغت نامه دهخدا
ژان کریزستم. [ کْری / ک ِ زُ ت ُ ] ( اِخ ) ( بوش دُر ) ( قدیس ) یکی از آباء کلیسا و بطریق قسطنطنیه ( 347 - 407 م. ). وی به شکنجه وجفای امپراطریس اودکسی گرفتار گشت. ژان به فصاحت و بلاغت مشتهر و مواعظ وی مورد اعجاب و تحسین است. ذکران وی در 27 ژانویه است.
فرهنگ فارسی
یا بوش در. یکی از آبائ کلیسا و بطریق قسطنطیه وی به شکنجه و جفای امپراطریس اودکسی گرفتار گشت.