پیچۀ مخروطی

واژه «پیچۀ مخروطی» در ریاضیات به معنای نوعی منحنی فضایی مارپیچی است که بر سطح یک مخروط قرار می‌گیرد و با حرکت منظم حول محور مخروط، به سمت بالا یا پایین پیش می‌رود. این منحنی در زبان انگلیسی با عنوان conical helix شناخته می‌شود و از ترکیب ویژگی‌های «مارپیچ» و «سطح مخروطی» تشکیل شده است. در تعریف دقیق‌تر، پیچۀ مخروطی مسیری است که یک نقطه در فضا طی می‌کند به‌گونه‌ای که هم‌زمان با چرخش دور محور، از رأس یا قاعده مخروط فاصله می‌گیرد یا به آن نزدیک می‌شود. برخلاف مارپیچ استوانه‌ای که بر سطح استوانه شکل می‌گیرد، این نوع پیچش بر سطح مخروط انجام می‌شود و به همین دلیل شعاع حرکت آن به‌طور پیوسته تغییر می‌کند. در هندسه تحلیلی، این منحنی به‌صورت پارامتری قابل توصیف است و برای مدل‌سازی حرکت‌های فضایی خاص به کار می‌رود. پیچۀ مخروطی در برخی کاربردهای فیزیکی و مهندسی نیز اهمیت دارد، به‌ویژه در تحلیل مسیر حرکت ذرات یا طراحی سازه‌های پیچشی. این مفهوم نشان‌دهنده ترکیب هم‌زمان حرکت دورانی و تغییر ارتفاع است که باعث ایجاد یک مسیر سه‌بعدی پیچیده می‌شود. بنابراین، «پیچۀ مخروطی» به‌طور کلی به مارپیچی گفته می‌شود که بر سطح یک مخروط شکل می‌گیرد و دارای تغییر شعاع در طول حرکت است.

فرهنگستان زبان و ادب

{conical helix} [ریاضی] پیچه ای که بر روی مخروط واقع باشد