«مغنیسیا» واژهای معرب و کهن است که در متون فلسفی، طبیعیات و پزشکی سنتی به کار رفته و معانی متعددی را در بر میگیرد. در کاربردهای قدیمی، این واژه گاه به موادی معدنی و دارویی اشاره دارد که در ترکیبات سرمه و فرآوردههای چشمی مورد استفاده قرار میگرفتند. در برخی متون منسوب به فیلسوفان طبیعی مانند ارسطو، مغنیسیا به عنوان یکی از اجزای ترکیبی در فرآیندهای داروسازی و شیمیایی سنتی ذکر شده است. این ماده در کنار عناصری مانند بسد و زنگار، در نسخههای قدیمی برای تهیه ترکیبات ساییدنی و درمانی مورد توجه بوده است. در کاربرد علمی جدیدتر، «مغنیسیا» به منیزیم اکسید یا منیزیم کلسینهشده اطلاق میشود که از حرارت دادن ترکیبات کربنات منیزیم به دست میآید. این ماده با فرمول شیمیایی MgO شناخته میشود و در علوم شیمی به عنوان یک ترکیب معدنی پایدار و سفیدرنگ معرفی میگردد. از نظر پزشکی سنتی نیز به شکل طباشیر فرنگی یا پودر سفیدرنگی توصیف شده که خاصیت ضد امتلاء و کمکهضم داشته است. در متون دارویی قدیم، این ماده به دلیل ویژگیهای جذبکنندگی و خنثیسازی اسیدها در بدن مورد استفاده قرار میگرفته است. بنابراین «مغنیسیا» مفهومی میانرشتهای میان طب سنتی، کیمیاگری قدیم و شیمی نوین است که به یک ماده معدنی مهم اشاره دارد. در نتیجه، این واژه در معنای کلی خود به ترکیبی معدنی از منیزیم با کاربردهای دارویی، شیمیایی و تاریخی در متون علمی و کهن دلالت دارد.
مغنیسیا
لغت نامه دهخدا
مغنیسیا. [ م َ ] ( معرب، اِ ) مغنسیا: زهره دلالت کند بر مغنیسیا و سرمه. ( التفهیم ). ارسطاطالیس چنین فرموده است که یک جزومغنیسیا بباید گرفت با یک جزو بسد و یک جزو زنگار، آنگه هر سه را خرد بساید. ( نوروزنامه ). و رجوع به مغنسیا شود. || منیزی کلسینه را گویند که ازتکلیس طباشیر فرنگی، یعنی کربنات منیزیم حاصل شود و فرمولش Mgo می باشد. طباشیر فرنگی مکلس. || طباشیر فرنگی و آن کربنات منیزیم است که گرد سفیدرنگی می باشد و ضد امتلاء معده به کار می رود. و رجوع به فرهنگ فارسی معین شود.
فرهنگ فارسی
۱ - مغنیسا ۲ - منیزی کلسینه را گویند که از تکلیس طباشیر فرنگی یعنی کربنات منیزیم حاصل شود ۳ - طباشیر فرنگی
