«مختصر المقال» نام یک کتاب در حوزه علوم دینی است که توسط میرزا محمدحسن علیاری تبریزی نوشته شده است. این کتاب به معرفی و فهرستکردن نام افراد و شخصیتهای علمی میپردازد که در آثار دیگر مرتبط با علم رجال ذکر شدهاند. هدف نویسنده از نگارش این اثر، جمعآوری اطلاعات مهم به صورت خلاصه و منظم بوده تا خواننده بتواند به راحتی به اسامی و اطلاعات مورد نیاز دسترسی پیدا کند. این کتاب در واقع نوعی راهنما یا فهرست است که به پژوهشگران کمک میکند افراد مختلف را در متون دینی بهتر بشناسند. مطالب آن به صورت کوتاه و فشرده نوشته شده و از توضیحات طولانی پرهیز شده است. «مختصر المقال» بیشتر برای کسانی مفید است که در زمینه تاریخ اسلام و شناخت راویان و دانشمندان تحقیق میکنند. نویسنده در این اثر کوشیده است اطلاعات پراکنده را در یک مجموعه منظم گردآوری کند. این کتاب به نوعی مکمل برخی آثار دیگر در همین زمینه نیز به شمار میآید. به طور کلی، «مختصر المقال» اثری خلاصه و کاربردی است که به معرفی شخصیتهای علمی میپردازد و دسترسی به اطلاعات را آسانتر میکند.
مختصر المقال
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] علیاری تبریزی، میرزا محمد حسن (۱۲۷۶ - ۱۳۵۸ ق) مؤلف کتاب مختصر المقال می باشد.
این کتاب، مشتمل بر فهرستی از اسامی رجال موجود در کتاب بهجة الآمال فی شرح زبدة المقال و منتهی الآمال ملا علی علیاری تبریزی (م ۱۳۲۷ ق) است و کتاب بهجة الآمال، خود، شرح کتاب زبدة المقال سید حسین بن رضا حسینی بروجردی، و همچنین شرح کتاب منتهی الآمال فی تتمیم زبدة المقال همین مؤلف، یعنی ملا علی علیاری تبریزی است.محقق تهرانی در کتاب مصفی المقال اشاره می نماید که مصنف، نسخه ای از این کتاب را که با خط خود نوشته است، به ایشان هدیه کرده و در این نسخه، شرح حال پدر و مشایخ خود را و صورت اجازه هایی که اخذ نموده است، به همراه شرح حال خود، آورده است.ایشان در الذریعه، این کتاب را با عنوان رجال المیرزا محمد حسن بن المولی علی فهرست نموده است.
