محمد ابن اشعث

«محمد ابن اشعث» که با نام کامل «محمد بن محمد کوفی مصری» و کنیه «ابوعلی» شناخته می‌شود، از محدثان و فقیهان برجسته امامی در قرن سوم و چهارم هجری قمری است و جایگاه مهمی در تاریخ حدیث شیعه دارد. ابن اشعث از نظر علمی در شمار راویان معتبر و مورد اعتماد قرار دارد و نام او در بسیاری از سلسله‌ اسناد روایی شیعه و حتی اهل سنت دیده می‌شود که این امر نشان‌دهنده وثاقت و اعتبار علمی اوست. با وجود شهرت گسترده ابن اشعث در علم حدیث، اطلاعات تاریخی چندانی از زندگی شخصی او در دست نیست و منابع تنها به کوفی‌بودن اصل و اقامت او در مصر اشاره کرده‌اند. روشن نیست که محمد ابن اشعث در چه زمانی و به چه علتی از کوفه به مصر مهاجرت کرده است، اما اقامت او در مصر باعث شد که به «کوفی مصری» شهرت یابد و روایات او در هر دو منطقه رواج پیدا کند. نام ابن اشعث در آثار مهم حدیثی شیعه، به‌ویژه در کتاب «کامل الزیارات» تألیف ابن قولویه، به چشم می‌خورد که خود از منابع معتبر و مهم در نقل احادیث اهل بیت علیهم‌السلام است. همچنین شیخ طوسی، از بزرگ‌ترین علمای شیعه، در آثار مشهور خود مانند «تهذیب الاحکام»، «الاستبصار» و «فهرست»، از محمد ابن اشعث یاد کرده و روایات او را نقل نموده است. حضور نام ابن اشعث در این منابع بزرگ نشان می‌دهد که او در میان عالمان امامیه جایگاهی رفیع داشته و به عنوان محدثی آگاه و فقیهی مورد اعتماد شناخته می‌شده است.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] ابن اشعث محدث و فقیه امامی قرن سه و چهار است.
اِبْن ِ اَشْعَث، محمد بن محمد کوفی مصری (ابوعلی )، محدث و فقیه امامی سده ۳ و ۴ق /۹ و ۱۰م. با همه شهرتی که ابن اشعث در سلسله راویان شیعی و سنی دارد، از زندگی و احوال او چندان چیزی دانسته نیست.همین قدر می دانیم که وی کوفی است و در مصر زندگی می کرده، اما روشن نیست که در چه تاریخ و چرا و چگونه به مصر کوچیده و در چه زمانی درگذشته است.ابن اشعث از راویان معتبر و بنام شیعی است که نام او در سلسله راویان سده ۳ و ۴ق آمده است.در این باره می توان به اثر معروف ابن قولویه (د ۳۶۷ق /۹۷۸م ) کامل الزیارات، و تهذیب الاحکام، استبصار و فهرست تألیف شیخ طوسی (د ۴۶۰ق /۱۰۶۸م ) رجوع کرد.