لایعرف هرا من یک عبارت عربی و در اصل نوعی ضربالمثل است که برای توصیف فردی بسیار نادان یا کمتجربه به کار میرود. معنای تحتاللفظی این ترکیب به صورت «گربه را از… تشخیص نمیدهد» تفسیر شده و در برخی منابع به ناتوانی فرد در تشخیص امور ساده اشاره دارد. این عبارت در کاربرد اصطلاحی خود بیانگر شخصی است که توانایی تمایز میان خوب و بد یا درست و نادرست را ندارد. در زبان فارسی، مفهوم آن به صورت کنایهای با عباراتی مانند «گاو را از خر تشخیص نمیدهد» بیان میشود که نشاندهنده شدت نادانی فرد است. واژه «لایعرف» به معنای «نمیشناسد» و «هرا» در این ترکیب به گربه اشاره دارد و «من» در این ساختار نقش حرف اضافه دارد. این ضربالمثل در متون کهن و گفتارهای ادبی برای تحقیر سطح درک یا دانش افراد به کار رفته است. کاربرد آن بیشتر جنبه استعاری دارد و هدف آن تأکید بر ضعف شناخت و فهم در شخص مورد نظر است. از دیدگاه زبانشناسی، این عبارت نمونهای از ترکیبات کنایی در زبان عربی است که وارد ادبیات فارسی نیز شده است. چنین اصطلاحاتی نشاندهنده غنای فرهنگی و زبانی در بیان مفاهیم اخلاقی و رفتاری در گذشته هستند. در مجموع، لایعرف هرا من کنایهای از نهایت نادانی و ناتوانی در تشخیص سادهترین امور در زندگی روزمره است.
لایعرف هرا من
لغت نامه دهخدا
( لایعرف هراً من ••• ) لایعرف هراً من بر. [ ی َ رِ ف ُ هَِ رْ رَن ْ م ِ ب ِرر ] ( ع جمله فعلیه ) او نمیشناسد رنج رسان را از راحت رسان یا گربه را از موش یا نافرمانبردار را از فرمانبردار یا رنجش را از اکرام یا گربه بچه را از روباه بچه.
