عبارت «قوس بازتاب» در علوم پزشکی به معنای مسیر عصبی کوتاه و مستقیم است که پیامهای عصبی را از گیرندهها به پاسخدهندهها منتقل میکند و موجب بازتاب میشود. در این مسیر، یک اندام گیرنده (مثل پوست یا ماهیچه) محرک را دریافت میکند و پیام عصبی را به مرکز عصبی یا نخاع میفرستد. پس از پردازش پیام در مرکز عصبی یا نخاع، پیام به اندام کنشگر (مثل عضله یا غده) ارسال میشود و پاسخ یا بازتاب ایجاد میگردد. به عبارت دیگر، قوس بازتاب مسیر کمانی انتقال پیام عصبی است که بدون نیاز به مغز و با سرعت زیاد عمل میکند. این سیستم باعث میشود که واکنشها سریع و خودکار انجام شوند، مانند جمع کردن دست هنگام تماس با جسم داغ یا رفلکس زانو هنگام ضربه به تاندون.
قوس بازتاب شامل بخشهای اصلی زیر است:
گیرنده عصبی که محرک را دریافت میکند.
عصب حسی که پیام را به نخاع یا مرکز عصبی میبرد.
مرکز عصبی یا نخاع که پیام را پردازش میکند.
عصب حرکتی که پیام را به اندام کنشگر منتقل میکند.
اندام کنشگر که پاسخ را ایجاد میکند.
در نهایت، قوس بازتاب یک سازوکار حفاظتی بدن است که واکنش سریع و غیرارادی به محرکها را ممکن میسازد.
