«قمونیة» در متون جغرافیایی و لغتنامههای کهن اسلامی، نام شهری است که در ناحیه افریقیه ذکر شده و درباره موقعیت دقیق آن اختلاف نظر وجود دارد. برخی از جغرافیدانان قدیم آن را شهری در سرزمین افریقیه دانستهاند که افریقیه در آن دوره به بخشهایی از شمال آفریقا، بهویژه تونس و پیرامون آن اطلاق میشده است. در برخی منابع دیگر، این نام به شهری منسوب به ناحیه «سوس المغرب» نسبت داده شده که در مغرب اقصی (مراکش امروزی) قرار داشته است. این اختلاف نشان میدهد که جایگاه قمونیة در منابع جغرافیایی دقیق و ثابت نبوده و احتمالاً با تغییر نامها یا نقلهای شفاهی دچار ابهام شده است. لغتنامههایی مانند «معجم البلدان» و «منتهیالارب» نیز به این نام اشاره کردهاند و آن را در زمره شهرهای قدیمی و کمتر شناختهشده آوردهاند. در این منابع، توضیح بیشتری از ویژگیهای شهری، جمعیت یا اهمیت اقتصادی آن ارائه نشده است. به همین دلیل، قمونیة بیشتر به عنوان یک نام تاریخی-جغرافیایی مبهم در متون کهن باقی مانده است. برخی پژوهشگران احتمال دادهاند که این نام ممکن است تحریف یا تغییر یافته یک نام بربری یا محلی در شمال آفریقا باشد.
قمونیه
لغت نامه دهخدا
( قمونیة ) قمونیة. [ ق َ ی َ ] ( اِخ ) شهری است به افریقیه و بعضی گویند شهری است معروف به سوس المغرب. ( از معجم البلدان ) ( منتهی الارب ).