قاضی ابن عقیل

«قاضی ابن عقیل» به عبدالله بن عبدالرحمن بن محمد ابن عقیل اطلاق می‌شود که یکی از علمای بزرگ مصری در سده هشتم هجری بوده است. او در طول زندگی خود به زبان‌شناسی، ادبیات، تفسیر قرآن و فقه پرداخته و به عنوان یک استاد برجسته شناخته می‌شد. ابن عقیل به تدریس فقه، نحو، معانی و عروض مشغول بود و در این زمینه‌ها شاگردان زیادی تربیت کرد. آثار او شامل کتاب‌هایی مانند «التفسیر»»، «مختصر الشرح الکبیر»»، «الجامع النفیس فی الفقه» و «المساعد فی شرح التسهیل» است که در حوزه‌های فقهی و ادبی تأثیرگذار بوده‌اند. مهم‌ترین اثر او «شرح ألفیه ابن مالک» است که به سبب آن شهرت جهانی یافت و در حوزه نحو و صرف زبان عربی مرجع شد. پژوهشگران تاریخی مانند میلاد ذوالقدر، او را از بزرگان ادب و فقه دوره مملوکیان معرفی کرده‌اند و جایگاه علمی و فرهنگی بالایی برای او قائل هستند. عنوان «قاضی» نشان‌دهنده آن است که ابن عقیل علاوه بر فعالیت علمی، در قضاوت و داوری شرعی نیز نقش داشته است و مورد اعتماد جامعه علمی و مذهبی زمان خود بود.