شهدی الکرخی

شهدی الکرخی از مترجمان و دانشوران دوره‌های آغازین نهضت ترجمه در جهان اسلام به شمار می‌رود و نسبت او به شهر کرخ در بغداد بازمی‌گردد که در آن زمان یکی از مراکز مهم علمی و فرهنگی بود. او در منابع کهن، به‌ویژه در کتاب «عیون الأنباء فی طبقات الأطباء»، به عنوان مترجمی با مهارت متوسط معرفی شده است که در انتقال متون علمی نقش داشته است. فعالیت اصلی او در حوزه ترجمه آثار علمی از زبان سریانی به زبان عربی بوده و در این زمینه سهمی در انتقال دانش پزشکی و فلسفی ایفا کرده است. این دوره تاریخی زمانی بود که دانش یونانی و سریانی از طریق مترجمان به جهان اسلام منتقل می‌شد و زمینه رشد علوم فراهم می‌گردید. شهدی الکرخی نیز در همین جریان فکری و علمی قرار داشت و بخشی از این میراث را به زبان عربی منتقل می‌کرد. در گزارش‌های تاریخی آمده است که او در ترجمه برخی آثار طبی، از جمله کتاب‌هایی منسوب به بقراط، نقش داشته است. یکی از آثار مهمی که به او نسبت داده شده، ترجمه کتاب «اجنه بقراط» به زبان عربی است که نشان‌دهنده توجه او به متون پزشکی یونانی است. همچنین گفته شده است که فرزند او، ابن شهدی الکرخی، نیز راه پدر را در ترجمه و نقل متون علمی ادامه داده است. این استمرار خانوادگی در عرصه ترجمه نشان می‌دهد که دانش و مهارت در این خانواده به صورت نسل‌به‌نسل منتقل شده است. بنابراین شهدی الکرخی را می‌توان یکی از چهره‌های تأثیرگذار، هرچند نه چندان برجسته، در روند انتقال دانش پزشکی و فلسفی به زبان عربی دانست.

لغت نامه دهخدا

شهدی الکرخی. [ ش َ دی یُل ْ ک َ خی ی ] ( اِخ ) مترجم و از مردم کرخ بوده است. مؤلف عیون الانباء درباره او نویسد که مترجم متوسطی بوده است. ( عیون الانباء ج 1 ص 204 ). || ابن شهدی الکرخی، مانند پدر خود است در نقل و از سریانی به عربی ترجمه مینمود و کتاب اجنه بقراط را به عربی برگردانده است. ( از عیون الانباء ج 1 ص 204 ).