واژه «شقشق» از واژههای آوانما در زبان فارسی است و برای بیان صدا یا حالتی خاص به کار میرود و به همین دلیل دارای دو معنای رایج و شناختهشده است. در معنای نخست، «شقشق» به صدایی گفته میشود که بر اثر برخورد پا با زمین یا کوبیده شدن جسمی خشک و سخت به چیزی دیگر ایجاد میشود و معمولاً صدایی تند، خشک و پیدرپی را در ذهن تداعی میکند. این کاربرد بیشتر در توصیف راه رفتن با کفشهای سخت، برخورد چوب یا اجسام خشک و هر نوع ضربهای که صدایی مشابه ایجاد کند، دیده میشود. اما در معنای دوم، «شقشق» به صورت کنایی و توصیفی برای بیان حالت ایستادن یا حرکت کردن به شکلی راست، محکم، سفت و باصلابت به کار میرود. هنگامی که گفته میشود کسی «شقشق راه میرود» یا «شقشق ایستاده است»، منظور آن است که او بسیار راستقامت، استوار و بدون خمیدگی یا سستی حرکت میکند. این کاربرد بیشتر در زبان گفتاری و محاورهای رایج است و گاهی برای نشان دادن غرور، اعتماد به نفس یا حتی خشک بودن رفتار فرد نیز استفاده میشود. بنابراین، «شقشق» هم میتواند بیانگر صدایی خشک و ناشی از برخورد اجسام باشد و هم حالتی از ایستادن یا حرکت کردن را نشان دهد که با استواری، صلابت و راستی همراه است. این دو معنا، هرچند متفاوت به نظر میرسند، اما هر دو بر نوعی شدت، استحکام و وضوح در صدا یا حرکت دلالت دارند و از همین رو، این واژه جایگاه ویژهای در زبان گفتاری فارسی پیدا کرده است.
شق شق
لغت نامه دهخدا
شق شق. [ ش ِ ش ِ ] ( اِ صوت ) صدایی که از برخورد پا به چیزی ویا از برخورد چیزی خشک به چیزی برخیزد:
از آن سو خش خش مخفی از اینسو شق شق مدفون
شنو این رمز از قاری سوءالت آن جوابت این.نظام قاری.، شقشق. [ ش ِ ش ِ ] ( ع اِ ) کمربند. ( دهار ). ولی در متون دیگر دیده نشد.
فرهنگ فارسی
صدایی که از برخورد پا به چیزی و یا از برخورد چیزی خشک به چیزی بر خیزد.
