«شطاحی» در لغت به معنای بیشرمی، گستاخی، بیادبی و شوخی همراه با جسارت است و در برخی منابع فارسی با مفاهیمی مانند بیحیایی نیز هممعنی دانسته شده است. این واژه گاهی برای توصیف رفتاری به کار میرود که در آن فرد بدون رعایت حدود عرفی و اخلاقی سخن میگوید یا عمل میکند. در کاربرد دیگر، شطاحی به معنای بر زبان آوردن سخنانی است که با ظاهر شریعت یا هنجارهای دینی سازگار تلقی نمیشود. در متون عرفانی، این واژه با «شطح» و «شطحیات» ارتباط دارد و به سخنان یا اظهار نظرهایی اشاره میکند که حالتی از وجد، شور یا بیخویشی معنوی را نشان میدهد. چنین سخنانی ممکن است برای برخی مخاطبان غیرمتعارف یا حتی خلاف ظاهر شرع به نظر برسد. بنابراین شطاحی میتواند هم بار منفی اخلاقی داشته باشد و هم در زمینه اصطلاحات عرفانی معنا پیدا کند. در فرهنگهای لغت، این واژه به عنوان مصدر یا اسم مصدر به کار رفته و به عمل شطح گفتن اشاره دارد. به همین دلیل برای درک دقیق آن باید به واژههای «شطح»، «شطحیات» و کاربرد آن در متون مختلف توجه کرد. در مجموع، شطاحی به رفتار یا گفتاری اطلاق میشود که از حدود متعارف فراتر میرود. این واژه بسته به زمینه استفاده، میتواند معنای گستاخی، بیپروایی یا بیان سخنان شطحآمیز داشته باشد.
شطاحی
لغت نامه دهخدا
شطاحی. [ ش َطْ طا ]( حامص ) بیشرمی و گستاخی و بی ادبی و شوخی. ( ناظم الاطباء ). بیحیایی و شوخی. ( غیاث اللغات ) ( آنندراج ). || بزبان آوردن سخنان خلاف شرع. ( ناظم الاطباء ). || شطحیات گفتن. ( از فرهنگ فارسی معین ) ( ناظم الاطباء ). رجوع به شطح و شطحات و شطحیات شود.