کلمه «شاخسینی» صفت نسبی و مرکب است که ظاهراً از ترکیب «شاه حسینی» گرفته شده است. این واژه در متون تاریخی و مذهبی به سینهزنانی اشاره دارد که در مراسم عاشورا شرکت میکردند و با قمه یا ابزار مشابه، سرهای خود را میشکافتند و خون میریختند. شاخسینی به عنوان نمادی از سوگ و عزاداری شدید برای امام حسین و یارانش شناخته میشود. این عمل در برخی مناطق به عنوان بخشی از آیینهای سنتی عزاداری محرم انجام میشد و نشاندهنده شدت ارادت و اندوه عزاداران بود. در متون فارسی و یادداشتهای مؤلفان قدیمی، شاخسینی به صورت توصیفی برای این نوع عزاداری ثبت شده است. واژه شاخسینی هم ماهیت مذهبی دارد و هم بیانگر نوعی فعالیت جسمی و آئینی در مراسم عاشورا است. این اصطلاح به ویژه در متون کهن و تاریخی مربوط به فرهنگ عاشورایی به کار رفته است. به طور کلی، این واژه به کسانی گفته میشود که در سوگ امام حسین با خونریزی نمادین، اندوه خود را نشان میدادند. این کلمه نمونهای از ترکیب زبان فارسی و مفاهیم مذهبی در آیینهای سنتی است و اهمیت فرهنگی و تاریخی دارد.
شاخسینی
لغت نامه دهخدا
شاخسینی. [ س َ ] ( ص نسبی، اِ مرکب ) ( ظاهراً از شاه حسینی ). سینه زنان که با قمه سرهای خود را به عاشورا می شکافتند و خون روان میکردند. ( یادداشت مؤلف ).