ستوربان عنوانی تاریخی در ساختار مراقبت و مدیریت دامهای اصیل، به ویژه اسبان، بوده است. در معنای دقیق واژهشناختی، این اصطلاح به فردی اطلاق میشود که مسئولیت «تیمار» اسبان را بر عهده دارد. تیمار در این بافت، صرفاً به معنای تغذیه نیست، بلکه مجموعهای از مراقبتهای تخصصی شامل نگهداری از اصطبل، نظافت روزانه، مراقبتهای بهداشتی، کنترل وضعیت سلامتی و اطمینان از آمادگی جسمانی حیوانات برای سوارکاری یا استفاده در امور جنگی و حملونقل است. بنابراین، ستوربان فردی بود که دانش و تجربه لازم در باب طبیعت و نیازهای اسب را دارا بود.
اهمیت نقش ستوربان در جوامع گذشته، به ویژه در دورانهایی که اسب محور اصلی قدرت نظامی و حملونقل محسوب میشد، غیرقابل انکار است. وظایف این شخص از مرزهای یک شغل خدماتی فراتر میرفت و مستقیماً با حفظ سرمایه ملی و توانمندیهای حکومتی پیوند داشت. ستوربانها موظف بودند که رژیم غذایی خاص هر اسب را تنظیم کنند، وضعیت نعلبندی را زیر نظر داشته باشند و هرگونه بیماری یا اختلال رفتاری را به سرعت تشخیص داده و درمانهای اولیه را اجرا نمایند. مهارت در این زمینه نیازمند وفاداری، دقت نظر بالا و درک عمیق از تفاوتهای فردی میان اسبها بود.
با توجه به ارزش بالای اسبها و نقشی که در حفظ امنیت و جایگاه اشراف و فرماندهان ایفا میکردند، ستوربانهای ماهر از جایگاه اجتماعی ویژهای برخوردار بودند. آنها اغلب در زمره کادر خدماتی نزدیک به حاکمان و فرماندهان نظامی قرار میگرفتند و مورد اعتماد بودند. این جایگاه شغلی نه تنها یک کار یدی، بلکه یک تخصص فنی محسوب میشد که دانش آن از استاد به شاگرد منتقل میگردید و حفظ سلامت و کارایی اسب، که نماد قدرت بود، مستقیماً به اعتبار و کارآمدی خود ستوربان نیز دلالت داشت.
