کلمه «دیر سرجس» به مکانی تاریخی و مذهبی اشاره دارد و بنام دو راهب نجرانی است که این دیر به آنها نسبت داده شده است. این دیر در منطقهای به نام شابشتی واقع بوده و میان کوفه و قادسیه قرار داشته است، به طوری که فاصله آن تا قادسیه حدود یک میل بوده است. مردم محلی خرابههای این دیر را «قباب ابونواس» مینامند و آن را به یادگار از دیر سرجس حفظ کردهاند. نام دیر سرجس در منابع جغرافیایی و تاریخی مانند معجم البلدان ثبت شده و نشاندهنده اهمیت مذهبی و فرهنگی آن در آن دوران است. این مکان به عنوان نمادی از مسیحیت نجرانی و حضور راهبان در منطقه عراق قدیم شناخته میشود و همچنان در متون تاریخی مورد اشاره قرار میگیرد.
دیر سرجس
لغت نامه دهخدا
دیر سرجس. [ دَ رِ س َ ج ِ ] ( اِخ ) یا بَکﱡس بنام دو راهب نجرانی است. شابشتی محل آن را در طیزناباذ میان کوفه و قادسیه ذکر کرده که میان آن و قادسیه فاصله یک میل است و مردم خرابه های آن دیر را «قباب ابونواس » گویند. ( از معجم البلدان ).