خمسه ٔ مفرده

خمسه ٔمفرده. [ خ َ س َ / س ِ ی ِ م ُ رَ دَ / دِ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) کلیات خمس در منطق. ( از اساس الاقتباس ص 27 ). || نزد بلغاء عبارت است از التزام منشی یا شاعر در کلام خود پنج حرف را یعنی «الف » و «واو» و «هاء» و «حاء» و «یاء» یعنی کلمات شعر از این حروف فقط ساخته شود و بیش از این در کلام نیاورد:
هوی یحیی هوی احیاء حوا
حوی احیاء حوا اوه یحیی.
یعنی فرودآمد به مسمی به یحیی محبت قبیله های سماة حواء و درگرفت به قبیله ها حواء آه کردن یحیی و این صنعت از مخترعات امیرخسرو دهلوی است. ( یادداشت بخط مؤلف ).

کلیات خمس در منطق یا نزد بلغائ عبارتست از التزام منشی یا شاعر در کلام خود پنج حرف را یعنی [ الف ] و [ واو ] و [ هائ ] و [ حائ ] و [ یائ ] یعنی کلمات شعر ازین حروف فقط ساخته شود و بیش ازین در کلام نیاورد.