تعارض اضمار و تخصیص
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تعارض اضمار و تخصیص، تنافی میان احتمال دو حالت اضمار و تخصیص در یک کلام را می گویند.
هرگاه در کلامی هم احتمال تخصیص و هم احتمال اضمار وجود داشته باشد، تعارض تخصیص و اضمار پیش می آید.
مثال
برای مثال در آیه: ﴿وَلَکُمْ فِی الْقِصاصِ حَیاةٌ یا اُولِی الْاَلْبابِ﴾ دو احتمال وجود دارد:احتمال اول آن است که معنای آیه، «و لکم فی مشروعیة القصاص حیاة» باشد، که در این صورت، خطاب در آیه متوجه قاتل، مقتول، ورثه و غیر آنها خواهد بود.احتمال دوم آن است که معنای آیه، «لکم فی القصاص نفسه حیاة یا ورثة القتیل» باشد، که در این صورت، اضماری در کار نیست، ولی خطاب مخصوص ورثه مقتول می شود.
حکم
در چنین صورتی، بیشتر اصولیون به ترجیح تخصیص بر اضمار معتقدند.
جمله سازی با تعارض اضمار و تخصیص
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در مباحث مربوط به اصول استنباط، تعارض اضمار و تخصیص زمانی رخ میدهد که معنای ضمنی یک حکم با کاربرد تخصیصی آن در یک مورد خاص در تضاد باشد.
💡 حقوقدانان برای حل تعارض اضمار و تخصیص در قوانین، تلاش میکنند تا مرز میان معنای کلی حکم و موارد مستثنی شده را به دقت مشخص کنند.
💡 مطالعه دقیق متون اصولی نشان میدهد که تعارض اضمار و تخصیص یکی از مباحث دشوار برای دانشجویان حقوق و متخصصان علوم اسلامی محسوب میشود.