برزول با تلفظهای محلی برذول یا برزول، از شهرهای استان همدان در بخش زریندشت شهرستان نهاوند است. این شهر در فاصله ۱۲ کیلومتری جنوب غربی نهاوند قرار دارد و به دلیل ارتفاع و موقعیت جغرافیایی، دارای آب و هوای مطبوع و معتدل است. مردم برزول عمدتاً لُر هستند و به زبان لری تکلم میکنند.
نام و تاریخچه
واژه «برزول» در زبان لری به معنای مکان مرتفع و بلند است که با ویژگیهای جغرافیایی شهر مطابقت دارد. در زمان هخامنشیان، این شهر را «آگر برزو» مینامیدند؛ «آگر» به معنای آتش و «برزو» به معنای مرد برجسته و تنومند یا موبد موبدان بوده است و مفهوم آتشکده برجسته را میرساند. با تغییر زبان و ورود اعراب، «آگر برزو» به «برزول» تغییر یافت. آثار تاریخی مانند حمام قدیمی برزول و آجرهای نظامی کشف شده در محل ساخت درمانگاه و پایگاه بسیج، نشاندهنده قدمت چندصدساله و اهمیت تاریخی این شهر است.
جمعیت و مذهب
جمعیت برزول در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲٬۸۶۷ نفر بوده است. مردم این شهر شیعه هستند و در گذشته برزول را «دارالمؤمنین» میخواندند. برزول دارای امامزاده فضل بن موسی کاظم (ع) است که شجرهنامه آن مورد تأیید حوزه علمیه قم میباشد. همچنین دو مسجد و یک مهدیه در شهر وجود دارد که مراسم مذهبی در آنها برگزار میشود.
اقتصاد
اقتصاد برزول عمدتاً بر پایه کشاورزی و دامپروری استوار است و تنوع محصولات آن شامل غلات مانند گندم، جو، نخود و عدس به صورت آبی و دیم، و صیفیجات نظیر خیار، گوجه فرنگی، بادمجان، هندوانه و نوعی خربزه محلی میشود. باغات شهر نیز شامل انگور، سیب و زرآلو هستند که با اقدامات احیایی در حال بازسازیاند. علاوه بر این، فعالیتهای جانبی مانند پرورش زنبور عسل، مرغداری، قالیبافی و رنگرزی بخش مهمی از اقتصاد محلی را تشکیل میدهند. بخشی از زمینهای کشاورزی نیز به گلخانهای ده هکتاری اختصاص یافته که در طول سال انواع محصولات متنوع را تولید میکند.
مشاهیر و نقش تاریخی
برزول زادگاه افرادی چون دکتر سید جابر صفدری (دانشمند هستهای ایران) و دکتر سنایی (نماینده شهرستان نهاوند و کارشناس آسیای میانه و قفقاز) بوده است. در زمان انقلاب و دفاع مقدس، این شهر ۵۴ شهید تقدیم کرده و از اولین مناطقی بوده که نیروهای امدادی به دیگر مناطق اعزام نمودهاند.
