آیه ۲ سوره مؤمنون با این عبارت آغاز میشود: «الَّذِینَ هُمْ فِی صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ» و به یکی از مهمترین ویژگیهای مؤمنان واقعی اشاره دارد. معنای آیه چنین است: «آنان که در نمازشان خشوع میورزند»، یعنی نماز را با حضور قلب، فروتنی و توجه کامل به خداوند بهجا میآورند. خشوع در نماز به معنای آرامش درونی، تمرکز ذهن و دوری از غفلت و توجه به امور دنیوی در هنگام عبادت است. محمد بنالعباس به نقل از عیسی بن داود و او از امام موسی کاظم علیهالسلام روایت میکند که این آیه درباره رسول خدا صلیاللهعلیهوآله و اهلبیت ایشان نازل شده است. ابوهریره نقل میکند که پیامبر اسلام هنگام نماز ابتدا نگاه خود را به آسمان میدوخت و پس از نزول این آیه، سر و نگاه خود را به سوی محل سجده پایین میآورد. این تغییر رفتار پیامبر نشاندهنده تفسیر عملی آیه و تأکید بر خضوع ظاهری و باطنی در نماز است. برخی روایات نیز بیان میکنند که پیامبر پیش از نزول آیه به اطراف توجه داشت، اما با نزول آیه ۲ سوره مؤمنون، شیوه نماز ایشان کاملتر شد. بنابراین، آیه «الَّذِینَ هُمْ فِی صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ» معیار اساسی نماز مقبول را خشوع قلبی و رفتاری معرفی میکند و جایگاه آن را در ایمان واقعی نشان میدهد.
ایه 2 مومنون
دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] آیه 2 مومنون. «الَّذِینَ هُمْ فِی صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ».
آنان که در نمازشان خشوع می ورزند.
محمد بن العباس بعد از دو واسطه از عیسی بن داود او از امام کاظم علیه السلام نقل نماید که فرمود: این آیات درباره رسول خدا صلی الله علیه و آله و امام علی علیه السلام و حضرت فاطمه علیهاالسلام و امام حسن و امام حسین علیهم السلام نازل گردیده است.
ابوهریرة گوید: هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله نماز می خواند، چشم خود را به طرف آسمان متوجه می کرد سپس آیه 2 نازل گردید و بعد از نزول آیه پیامبر هنگام ادای نماز سر خود را به زیر افکند.
و نیز گویند: رسول خدا صلی الله علیه و آله در هنگام نماز به اطراف خود نیز توجه می نمود، چنان که از ابن سیرین نیز مرسلا روایت گردیده است و سپس آیه 2 نازل گردیده.
شیخ بزرگوار ما بدون ذکر عنوان شأن و نزول گوید: پیامبر هنگام نماز چشم خود را به طرف آسمان متوجه می کرد و وقتی که آیه 2 نازل گردید، نظر خود را به طرف پائین و به سمت مصلی متوجه نمود که علامت خضوع و خشوع در نماز بوده است.
