امامزاده علی از نواده گان امام موسی کاظم
معرفی امامزاده علی (ع)
امامزاده علی از نوادگان امام موسی کاظم (علیهالسلام) است. این بقعه در شهر قم و در مقابل بیمارستان نکوئی واقع شده و بنای آن به احتمال زیاد به دوران قاجار بازمیگردد. هرچند ساختمان فعلی کوچک و ساده است، اما وجود همین بقعه نشان از احترام و جایگاه معنوی والای مدفون در آن دارد.
منابع تاریخی و هویت امامزاده
با وجود این، درباره هویت دقیق امامزاده علی، شجرهنامه، تاریخ تولد و وفات یا چگونگی ورود ایشان به قم، مدارک تاریخی روشنی در دست نیست. تنها در کتاب تاریخ قم (صفحه ۱۳۳) آمده است: «شهر به قدر یک میدان از دروازه ری از سمت کورهپزخانهها که دور میشود، بقعه مختصر محقر و مخروبهای است که محاذی آن حوض مسقفی قرار دارد. گویند امامزاده علی موسیالرضا است و از قرائنی که در لوح بقعه نوشته شده چنین برمیآید که امامزاده علی از اولاد امام موسی بن جعفر (علیهالسلام) است.» این عبارت، تنها اشاره مکتوبی است که در منابع کهن درباره انتساب امامزاده علی به خاندان امام موسی کاظم وجود دارد.
جایگاه تاریخی و فرهنگی بقعه
با توجه به سنتهای تاریخی و ارادت مردم قم به سادات علوی، احتمال میرود امامزاده علی از جمله سادات مهاجر علوی بوده که در دوران فشار و تعقیب عباسیان به ایران و سپس به قم پناه آورده است. گرچه اطلاعات دقیقی از زندگی و شهادت ایشان در دست نیست، اما از بنای بقعه و احترام تاریخی مردم قم نسبت به این مکان برمیآید که او از سادات بزرگوار و صاحبمقام بوده است. این بقعه، همچون بسیاری از آرامگاههای علویان در قم، نشانی از حضور و مهاجرت فرزندان امام موسی کاظم در ایران و گسترش فرهنگ اهلبیت (علیهمالسلام) در این سرزمین است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] امامزاده علی از نواده گان امام موسی کاظم (علیه السلام). بقعه مذکور مقابل بیمارستان نکوئی واقع شده که ظاهرا بنای آن مربوط به دوران قاجار بوده باشد. اما اینکه مدفون در بقعه یاد شده چه شخصیتی است حتی الآن مدرک و سندی که ما را به آن راهنمائی نماید برخورد نشده و فقط مرحوم ناصرالشریعه درکتاب"تاریخ قم" صفحه 133 ذیل همین مطلب می نویسد: "شهر به قدر یک میدان از دروازه ری از سمت کوره پزخانه ها که دور می شود، بقعه مختصر محقر و مخروبه ایست که محاذی آن حوض مسقفی است، گویند امامزاده علی موسی الرضا است و از قرای که در لوح آن نوشته شده: امامزاده علی از اولاد امام موسی بن جعفر(علیه السلام) است"
همانطوریکه بیان گردید از شجره نامه و تاریخ تولد و وفات این سید جلیل القدر و اینکه در چه تاریخی به شهر قم وارد شده اطلاع دقیقی در دست نیست، اما از بقعه ایکه برای وی بنا نموده اند معلوم می گردد که وی دارای شخصیتی عظیم بوده، و به جهت احترام وافر برایش چنین بقعه ای هر چند کوچک بنا نموده اند. در پایان دو نمونه از اشعاری را که جهت پراکندی سادات از شعرای نامی شیعه سروده شده تقدیم شما خوانندگان عزیزی نمائیم.
یکی از اصول شیعه این است، که زمین از نیکوکاران و رهبران الهی که مردم را بطرف نیکی دعوت کنند و ازکردار ناشایسته باز دارند خالی نخواهد ماند، و همیشه مطالب شیعه در منابر و کتب منتشر می شود، و جنایات مردان پست فطرت را با دلایل متقن و برامین باطل می نماید.
در عصر بنی عباش همانند عصر بنی امیه مؤمینن مخلصی بودند. که باطل را رها کرده و در مقابل آن استقامت می کردند، و از حق دفاع کرده و آنرا یاری می نمودند، و خود را هدف ترس وخطر وتهمت قرار می دادند، در میان این مبارزین علماء، فقهاء و شعراء و غیر آن دیده می شد.
تاریخ نام بسیاری از شعراء را حفظ کرده است، ولی عده ای از آنان در اثر ترس از حکومتهای استبدادی نام خود را ظاهر نکرده و یا برای گرفتن رشوه تشیع خود را آشکار نمی سختند.
با این که عده نامشان مخفی گردیده عده ای را مورخین ضبط کرده اند که یکی از این شعراء"ابن رومی" است. ابن رومی در قصیده"جیمیه" خود درباره مصیبت سادات و پراکندگی امامزادگان عالیمقام می نویسد: اجنوا بنی العباس من شنآنکم واوکوا علی ما فی العیاب واشرجوا