کلمه «افیاء» واژهای عربی و جمع «فَیء» است و در اصل به معنای سایهها به کار میرود. این واژه بیشتر به سایهای گفته میشود که پس از حرکت خورشید و زوال آن در زمین پدید میآید. در واقع، هنگامی که آفتاب از میانه آسمان میگذرد و به سمت غروب میرود، سایههایی که ایجاد میشود «افیاء» نامیده میشوند. در متون کهن و لغتنامهها، این واژه برای اشاره به مجموعهای از سایهها یا محلهای سایهدار استفاده شده است. همچنین در برخی منابع عربی و فقهی، «فیء» و جمع آن «افیاء» به معنای غنیمت یا مالی نیز آمده که بدون جنگ به دست مسلمانان میرسد. با این حال، معنای اصلی و رایج آن همان سایهها و مکانهای سایهدار است. این واژه بیشتر در متون ادبی، دینی و علمی قدیمی دیده میشود. نویسندگان و دانشمندان گاهی برای توصیف روییدن گیاهان در جاهای خنک و سایهدار از این واژه استفاده کردهاند. بنابراین «افیاء» به طور کلی به معنی سایهها یا جاهایی است که در سایه قرار دارند. این واژه نشاندهنده جمع بودن سایه و گستردگی آن در یک مکان است.
افیاء
لغت نامه دهخدا
افیاء. [ اَف ْ ] ( ع اِ ) ج ِ فَی ٔ، بمعنی سایه زوال که بعد از گشتن آفتاب باشد. و غنیمت و غیره. ( منتهی الارب ) ( از ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). سایه ها. اظلال. ( یادداشت مؤلف ): و ینبت فی رؤس جبال الشامخة و فی الافیاء. ( ابن البیطار ذیل کلمه جنطیان ). و رجوع به فی شود.
