اسطرلاب به عنوان یکی از مشهورترین و پرکاربردترین ابزارهای نجومی شناخته میشود و به دلیل کاربرد گسترده، دقت علمی و تولید انبوه، به صنعتی علمی و فناورانه تبدیل شده است. اسطرلاب زورقی در میان انواع مختلف اسطرلاب استثنا محسوب میشود، زیرا مبانی نظری ساخت آن با دیگر اسطرلابها تفاوت دارد. برخلاف دیگر اسطرلابها که بر اساس مدل ارسطویی و نجوم بطلمیوسی با فرض زمین ثابت طراحی شدهاند، اسطرلاب زورقی بر اساس نظریه زمین متحرک و چرخش روزانه آن حول محورش ساخته شده است. این ویژگی باعث شده اسطرلاب زورقی تنها مدلی از اسطرلاب باشد که منطبق با واقعیت کیهانی است و با دیدگاه علمی صحیح هماهنگی دارد. مخترع این اسطرلاب، ابوسعید سجزی (درگذشته حدود 415ق.)، ریاضیدان و منجم بزرگ ایرانی است.
اصطرلاب زورقی
لغت نامه دهخدا
اصطرلاب زورقی. [ اُ طُ ب ِ زَ / زُو رَ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) یکی از اقسام اصطرلاب است. ( از مفاتیح خوارزمی ). و رجوع به اسطرلاب شود.