کلمه «ارکسانت» در منابع تاریخی به نام یکی از رودهای مهم آسیای میانه، یعنی رود سیحون، اشاره دارد. این رود یکی از رودهای مهم منطقه است که از کوهها سرچشمه گرفته و مسیر طولانی در فلات آسیای میانه دارد. سیحون یا ارکسانت در تاریخ ایران باستان و آسیای میانه نقش حیاتی در تأمین آب و کشاورزی مناطق اطراف خود داشته است. نام ارکسانت نشاندهنده قدمت تاریخی شناخت رودخانهها و اهمیت آنها در فرهنگ و جغرافیای ایرانیان قدیم است. این رودخانه در نقشههای کهن با نامهای متفاوت ثبت شده و در منابع مختلف، گاه با اختلاف نوشتاری ذکر شده است. شناخت ارکسانت برای مطالعه تاریخ جغرافیایی و تمدنهای آسیای میانه اهمیت دارد، زیرا بسیاری از شهرها و سکونتگاهها به آن وابسته بودند.
ارکسانت
لغت نامه دهخدا
ارکسانت. [ اُ ] ( اِخ ) رود سیحون. ( آریان، کتاب 3، فصل 10، بند 4 بنقل از آریستوبول ). و ظن قوی این است که پارسیان قدیم این را ( ( وَخشرت ) ) یا ( ( ورخشنت ) ) یا چیزی نزدیک به آن مینامیدند، چنانکه جیحون را وَخش میگفتند. ( ایران باستان ص 1702، 1918 و 2205 ).
