ابوعبدالله تاج الاسلام ابن خمیس

[ویکی فقه] اِبْن ِ خَمیس، ابوعبدالله تاج الاسلام مجدالدین حسین بن نصر کعبی جُهَنی موصلی (۴۶۶-۵۵۲ق /۱۰۷۴-۱۱۵۷م )، فقیه شافعی است.
جهنی منسوب به جُهَینه (روستایی بزرگ در نواحی موصل ) و کعبی منسوب به قبیله بنی کعب است. ابن خمیس در موصل زاده شد و در آن شهر از ابونصر ابن وَدْعان حدیث شنید، سپس به بغداد رفت و در آن جا از قاضی ابوبکر شامی، ابوالفوارس بن طِراز (یا طِراد) زینبی، ابن طلحة نَعالی، ابوعبدالله حمیدی و...استماع حدیث کرد و از ابوحامد غزالی فقه آموخت. ابن خمیس مدتی قاضی رَحبة مالک بن طوق بود، سپس به زادگاه خود موصل بازگشت و به تألیف مشغول شد. پس از ۵۴۰ق بار دیگر به بغداد رفت و به روایت حدیث پرداخت.
← شاگردان
۱- تحریم الغیبة و ما فیها من العقوبات، نسخه ای از آن در دمشق موجود است؛ ۲- مناقب الابرار و محاسن الاخیار، کتابی است در احوال بزرگان صوفیه، نسخه های آن در کتابخانه های مختلف از جمله برلین (آلوارت، شم ۹۹۸۰)، ظاهریه، خدیویه، صوفیه، گارت ولایپزیگ موجوداست؛۳- الموضح فی الفرائض، در احکام ارث بنابر مذهب شافعی که نسخه آن در کتابخانه چستربیتی آربری، شم موجود است.جز اینها ذهبی در سیر کتابهایی زیر عناوین فرح الموضح علی مذهب زید بن ثابت، نیز اخبار المنامات، لؤلؤة المناسک، منهج التوحید و منهج المرید به وی نسبت داده است.