اقتضای عینی

[ویکی فقه] اقتضای عینی به عینیت و دلالت مطابقی یک شیء بر شیء دیگر اطلاق می شود.
اقتضای عینی، مقابل اقتضای تضمنی و التزامی بوده و در جایی است که مقصود از اقتضا، عینیت باشد، مانند این که کسی ادعا کند امر به شیء، عین نهی از ضد آن است، به این معنا است که برای مثال، وقتی مولا می گوید: «یجب علیک الصلوة»، عین این است که بگوید: «یحرم علیک ترک الصلوة». به عبارت دیگر، مقصود از عینیت، همان است که از آن به دلالت مطابقی تعبیر می شود و معنای آن دلالت لفظ بر تمام معنای موضوع له است.

💡 آتش چو شاخ و برگ بسوزد درخت را در تخم پروری نکند اقتضای خاک

💡 ز اقتضای جهان دور نیست گر تا حشر گل پیاده بروید ز خاک سام سوار

💡 نگفت محتشم از اقتضای وقت جز این که می ز بزم رود خود به کوی باده فروش

💡 خواهی بدار و خواه بکش، ناپسند نیست مستحسن است‌هر چه بود اقتضای حسن

💡 اقتضای فلک سفله چنین است ولیک هم ز نا یافتن اهل کرم میبینم

💡 ساز هستی اقتضای دوری تحقیق داشت موج را آخر برآورد از دل جیحون نفس