لغت نامه دهخدا
تارتریک. ( فرانسوی، ص، اِ ) اسیدی است که بصورت ملح پتاسیم در بیشتر گیاهان یافت می شود. از نظر شیمیائی اسید تارتریک دارای دو «فونکسیون » اسید و دو «فونکسیون » الکل می باشد. فرمول خام آن چنین است: C4H6O6 و بوسیله «شل » در سال 1770 م. کشف گردید. اختصاصاً این ماده ازدُردهای متبلور و یا از دُرد شوری که در چلیک شرابها باقی می ماند بدست می آید. زبده دُرد خالص محلول است و آهک و «کلرور دو کالسیم » بر آن اثر می کند، بالنتیجه «تارتارات دو کالیسم » با مقداری آب حاصل می شود. اسید تارتریک جسم سخت و بلورهای آن منشوری شکل است، در آب محلول میگردد و ترش مزه می باشد و در170 درجه حرارت ذوب می شود. اسید تارتاریک در لابراتوارها و در کارخانه های سازنده مشروبات گوارا بکار برده میشود. نمک های اسید تارتریک مخصوصاً در دواخانه ها مورد استعمال دارد. در داروخانه ها اسید تارتریک بصورت محلول لیمونادی ( 20 گرم در لیتر ) مثل شربتهای خنک کننده مورد استفاده بیماران قرار می گیرد. اسید تارتریک بفرمول: -2( CHOH ) - COOH COOH بصورت تبلور شفاف خیلی مقاوم است. آب تبلور ندارد «؟». ترش مزه و نسبتاً مطبوع است ودر 170 زینه ذوب می گردد. حلالیت آن بقرار زیر است:
آب 15 زینه 0/8 گرم در لیترآب 100 زینه 0/3 گرم در لیترالکل 95 زینه 3/3 گرم در لیترالکل 90 زینه 2/7 گرم در لیترالکل 80 زینه 2/0 گرم در لیترالکل 60 زینه 1/6 گرم در لیتراتر اتیلیک غیرمحلول گلیسیرین محلول اسید تارتریک در مقابل هوا و نور فاسد نمی شود. اسید تارتریک با املاح قلیایی خاکی، املاح فلزات سنگین، املاح سرب و پتاسیم عدم توافق دارد. اسید تارتریک را می توانند بدون فساد نگاهداری کنند ولی باید در نظر گرفت که کپک ها بسهولت در محلولهای آن رشد می نمایند. ( کارآموزی داروسازی جنیدی صص 155- 156 ). اسید تارتریک در دانه انگور بصورت املاح اسید تارتریک یا «تارتر» دیده می شود «تارتر» عبارت از املاح اسید تارتریک می باشد و عبارت از دُرد قهوه ای رنگی است که در قعر بشکه های شراب پس از تخمیر انگور رسوب می دهد. ( گیاه شناسی حبیب اﷲ ثابتی ص 125 ).
