اجزاى مامور به امر اضطرارى

[ویکی فقه] اِجزای مأمورٌ به امر اضطراری به کفایت عمل مطابق امر اضطراری، بعد از رفع اضطرار اطلاق می شود.
اجزای مأمورٌ به امر اضطراری، به معنای کفایت انجام مأمورٌ به امر اضطراری ( امر واقعی ثانوی ) از انجام دوباره آن پس از رفع اضطرار است؛ برای مثال، کسی که به علت نداشتن آب برای وضو، نماز خود را با تیمم می خواند، پس از دست یابی به آب، لازم نیست نمازی را که با تیمم خوانده، اعاده یا قضا نماید به بیان دیگر، انجام وظیفه طبق امر اضطراری در حالت اضطرار، مکلف را از انجام دوباره آن طبق امر اختیاری اولی پس از زوال حالت اضطرار بی نیاز می کند.
تکالیف متوجه مکلفان
به طور کلی دو نوع تکلیف متوجه مکلفان است:۱. تکلیف در حالت اختیار و تمکن؛۲. تکلیف در حالت اضطرار و عدم تمکن.مانند این که شارع بگوید: نماز را در حالت اختیار و دست رسی به آب، با وضو و در حالت اضطرار یا نداشتن آب، با تیمم بخوان.
بحث علماء درباره اجزا
علماء درباره اجزا و یا عدم اجزای مورد دوم در دو مقام اثبات و ثبوت بحث نموده اند.
← در مقام ثبوت
...

💡 مساله خلف وعده نكردن خدا، در آيه مورد بحث و آيه (ان الله لا يخلف الميعاد) آمده، كهبه كلى خلف وعده را از خدا نفى مى كند و خلف وعده هر چند در پاره اى اوقات ازقبيل موارد اضطرارى عملى پسنديده مى شود، و به همين جهت مى توان گفت قبح آن ذاتىنيست، و ليكن از آنجايى كه هيچ عاملى خدا را مضطر به خلف وعده نمى كند، پس خلفوعده در حق او هميشه زشت است.

💡 هفتم: صورت درك اضطرارى روزانه مشعر است پس اگر يكى از دو اختيارى را عمدا ترككرده حجش باطل است و اگر عمدى نبوده بعيدنيست صحيح باشد هرچند كه نزديك بهاحتياط آنست كه سال بعد اگر مستطيع شدحج را بياورد.

💡 خـلاصه كمتر كسى را مى توان پيدا كرد كه در مشكلات سخت و طاقتفرسا به پيشگاه باعـظـمـت خـدا سـر فـرود نـيـاورد ولى مـى دانيم اين بيدارى و (توجه اضطرارى )، بىارزش است.

💡 امّا در زمان غيبت شك و ترديدى نيست كه ولايت مزبور براى فقهاى جامع الشرايط بهدليل نيابت عامّه ثابت است، چنانچه در بحث ((ولايت فقيه در اجراى حدود)) توضيح خواهيمداد،(338) ولى سخن ما در اينجا در اين جهت است كه آيا قاضى اضطرارى مى تواندحدود شرعى را اجرا كند يا نه ؟

💡 مساءله 60 - اگر مالى به جاى مانده از ميت وافى به استيجار از ميقات نيست الا ازميقات اضطرارى چون مكه يا ادنى الحل (نزديكترين نقطهمحل به مكه ) واجب است از همانجا استيجار شود و اگر امر دائر شود بين استيجار از آنجانباشد مگر از بلد واجب است از بلد استيجار كنند، واگر دين ويا خمس و يا زكات برگردن ميت باشد ومالى كه از او بجاى مانده كافى براى استيجار حج و دادن آن بدهيهانباشد بين آنها توزيع مى شود.

💡 در حـقـيـقـت، ايـن آيـه اشـاره بـه آن اسـت كـه ايـن گـروه لجـوج و مـغـرور بـاميل و اراده خود هرگز ايمان نخواهند آورد تنها در دو حالت ايمان مى آورند: نخست زمانى كهعـذابـهـاى دردنـاكـى كـه اقـوام پـيـشـيـن را دربـرگـرفـت آنـهـا را فـرو گـيرد، دوم آنكهلااقـل عـذاب الهـى را بـا چـشـم خود مشاهده كنند، كه اين ايمان اضطرارى البته بى ارزشخواهد بود.